Bakır

Bakır, Türkçe bakır (Cu, klasik Türk halk-değerli-maden söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı) — doğada-serbest-ve-birleşik-olarak-bulunan, kızıl-renkli, kolay-işlenir-yan-yapı maden anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Doğada serbest ve birleşik olarak bulunan kızıl renkli, kolay işlenir maden manasında nitelendirir. Eski-Türkçe baqır yan-form söz-yapısının söz-yansıması; klasik halk-Türk halk-maden söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı (klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde Bakırköy — İstanbul-yan-yapı, Bakır Yâkâ — Yâkâ-Bakırlı yan-yapı, Bakır-yan-yapı yan-örgüsü). Yan-yorumla Arapça al-Bāqir (الباقر — "derin-yarıcı, ilim-yarıcı, klasik halk-Şîî-İslamî onursal-yan-form söz-yapısı") söz-yapısı ile yan-yorumla yan-bağlanır; Imam Muḥammad al-Bāqir (5. Şi'î imam, 677-732) — Hz. Ḥusayn ibn 'Alī'nin torunu, klasik halk-Şîî-İslamî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır. 147 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #438 sıradadır.

Türkçe bakır (Cu, klasik Türk halk-değerli-maden söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı), Eski-Türkçe baqır yan-form söz-yapısının söz-yansıması; klasik halk-Türk halk-maden söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı yan-bağlanır. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Doğada serbest ve birleşik olarak bulunan kızıl renkli, kolay işlenir maden manasında nitelendirir. Klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge: Bakırköy — İstanbul-yan-yapı söz-yapısı, Bakır-yâkâ — Yâkâ-Bakırlı yan-yapı, Bakır-yan-yapı, Bakırlı, Bakır-yıkayıcı, Bakırcılar-Çarşısı (klasik halk-İstanbul söz-yapısı), Bakır-Çağı — klasik halk-arkeoloji söz-yapısı yan-örgüsü oluşur. Eski-Türkçe söz-örgüsünde baqır — kızıl-renkli-maden söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge; klasik halk-Türk-mit-evreninde Demir-Kazığı (Kutup-Yıldızı yan-bağlamı), Bakır-Dağı (klasik halk-Türk-mit söz-yapısı) yan-bağlanır. Yan-yorumla Arapça al-Bāqir (الباقر — "derin-yarıcı, ilim-yarıcı, klasik halk-Şîî-İslamî onursal-yan-form söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde b-q-r kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-baqar — sığır-yan-yapı; bk. Bakara — Sûre adı 2 yan-form söz-yapısı, al-baqara — inek, al-Bāqir — yarıcı-derin-bilgi yan-form söz-yapısı, al-mubāqir — yan-form söz-yapısı yan-örgüsü") söz-yapısı ile yan-yorumla yan-bağlanır; klasik halk-Şîî-İslamî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapı: Imam Muḥammad al-Bāqir (Muḥammad ibn 'Alī al-Bāqir, 5. Şi'î imam, 677-732, Medîne) — Hz. Ḥusayn ibn 'Alī'nin (Kerbelâ-Şehîdi 680) torunu, Imam Zayn al-'Ābidīn al-Sajjād'ın (bk. Sacit maddesi yan-form söz-örgüsü) oğlu, Imam Ja'far al-Ṣādiq'in (öl. 765, al-madhhab al-Ja'farī kurucusu) babası yan-bağlanır; al-Bāqir onursal-yan-form söz-yapısının söz-imgesi ("ilim-yarıcı, derin-bilgili" — klasik halk-Şîî söz-örgüsünde 12-imam silsilesinin söz-merkezindeki figürlerden biri); klasik halk-İslamî Banū Hāshim (bk. Abdulmuttalip maddesi yan-form söz-örgüsü) söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-Türk-İslam söz-örgüsünde Bakır — Türkçe halk-maden söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge; ayrıca yan-yorumla Imam al-Bāqir'in onursal-yan-form söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (özellikle Anadolu Alevî-Bektaşî söz-örgüsünde Imam al-Bāqir'in söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Bakır-yârın-yumuşak-yan-yan-onursalı, Bakır-yârın-kızıl-yan-yan-yansıyan-cemâli, Bakır-yârın-Imam-al-Bāqir-yan-yan-yansıyan-onursalı yan-form söz-yapıları yer aldı. Bakır özellikle 1878'den itibaren klasik halk-Anadolu Alevî-Bektaşî ve Sünnî-İslam ailelerinin sevdiği klasik erkek adı oldu.