Behçet
Behçet İsminin Anlamı ve Kökeni
Behçet, Arapça Behcet sözcüğünden gelir; b-h-c (sevinmek, güzelleşmek, parlamak) kökünden türeyen ve "sevinç, güzellik, ferahlık, neşe" anlamlarını taşıyan bir erkek adıdır. Aynı kökten Behice (dişil), behcet (sevinç-güzellik birleşimi) sözcükleri gelir. Kur'an-ı Kerim Hac Suresi 22:5'te zevcin behic (güzel ve canlı her tür/çift) ifadesi yaratılışın estetik çeşitliliğini anlatır. Tarihte Behçet Necatigil (1916-1979) — Türk modern şiirinin önde gelen seslerinden, Yaz Dönemecinde, Eski Toprak gibi kitaplarıyla — bu adın tanınan taşıyıcılarındandır.
Arapça bahjat — "sevinç, neşe, parlaklık, güzel görünümlülük" anlamındaki isimdir; b-h-j kökünden türer (bahaja = sevinmek, parlak olmak, güzel görünmek). Aynı kök ailesinden bahij (güzel görünümlü), ibtihaj (sevinme, neşelenme), mutabahhij (sevinçli) kelimeleri gelir. Kelime Kur'an'da Hac 22:5'te "Yeryüzü kupkuru bir haldeyken üzerine suyu indirince hemen kımıldar, kabarır ve her güzel çiftten (zawjin bahij) bitki bitirir" ayetinde geçer; yaratılışın estetik canlılığını ifade eder.
Popülerlik
Behcet, klasik İslami bir erkek adı olarak Türk-İslam aile geleneğinin köklü tercihlerindendir; sevinç-parlaklık kavramının kişi-ad biçimindeki yansımasıdır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Behcet (sevinç, parlaklık, güzellik) klasik İslami söyleyişte manevi sevinç-ferahlık kavramının ifadelerindendir. Kur'an Naml Suresi 27:60 ayeti "hadaiq dhate behcetin" (göz alıcı güzellikteki bahçeler) tabiriyle cennet bahçelerinin güzelliğini anlatır. Klasik tasavvuf edebiyatında behcet kavramı manevi halin estetik yansımasını ifade eder; Behcetü'l-Esrar (Sırların Sevinci) gibi tasavvuf eserlerinin başlıklarında yer alır.
Tarihi Figürler
Behçet Necatigil
1916-1979, İstanbulTürk modern şiirinin en güçlü seslerinden biri; İkinci-Yeni sonrası Türk şiirinin iç-ses ve ev-şehir-gündelik temalarının usta işleyicisi. Kapalıçarşı (1945), Evler (1953), Arada (1958), Yaz Dönemi (1963), Divançe (1965) gibi şiir kitapları Türk modern şiir kanonunun temel yapıtları sayılır. Şiirlerinde özellikle İstanbul-evlerinin iç-mekanları, klasik Divan şiirinin modern okunuşları ve orta halli aile hayatının melankolisi yoğun işlenir. Ayrıca Alman-edebiyatından (Knut Hamsun, Stefan Zweig, Heinrich Böll) önemli çeviriler yaptı. Kabataş Erkek Lisesi ve Galatasaray Lisesi'nde öğretmenlik kariyerinin yanında Türk edebiyat tarihinin sessiz derinlikli temsilcilerinden biri olarak bellek yeri güçlü şekilde korur. Behçet Necatigil Şiir Ödülü (1980) Türk modern şiir ödülleri arasında itibarlı konumdadır.
Hulusi Behçet
1889-1948, İstanbulTürk hekim; Behçet hastalığı (Behçet's disease) olarak dünya tıp literatürüne giren otoimmün iltihaplı hastalığın 1937'de tanımlayıcısı. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde dermatoloji profesörü olarak görev yaptı; sistematik klinik gözlemleriyle tanımladığı üç belirti grubu (oral ülserler, genital ülserler, göz iltihabı) uluslararası tıp topluluğu tarafından onun adıyla kodlandı. Türk tıp belleğinin dünya-çapında-iz-bırakan simge isimlerinden biridir.
Edebiyatta ve Folklorda
Yaz Dönemi / Evler / Divançe
Behçet Necatigil · 1963Behçet Necatigil'in şiir kitapları Türk modern şiirinin iç-ses ve kentsel-iç-mekan temalarının kurucu metinlerinden. Evler (1953) özellikle İstanbul orta halli ailelerinin iç-mekan sessizliğini işleyen hassas şiir dilinin örneği olarak Türk ders kitaplarının klasik metinlerindendir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Bahjat
- FarsçaBehcet
- UrducaBahjat
- Azerbaycan TürkçesiBehcət
Ünlü İsimdaşlar
Behçet Necatigil
Türk edebiyatının önemli şairlerinden biri olup şiirlerinde gündelik yaşamı ve insanı işlemiştir.
Behçet Uz
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dönemlerinde sağlık bakanlığı görevini üstlenmiş önemli bir devlet adamıdır.
Behçet Kemal Çağlar
Kurtuluş Savaşı ruhunu yansıtan şiirleriyle tanınan ve milletvekilliği de yapmış bir Türk şairidir.