Bedrettin
Bedrettin İsminin Anlamı ve Kökeni
Bedrettin, Arapça "bedir" (dolunay) ve "din" sözcüklerinden "dinin dolunayı, dini aydınlatan" anlamına gelir. "-eddin" ekli onursal adların (Bahaeddin, Şemseddin, Selahaddin) ailesindendir; bunlar Selçuklu ve Anadolu Türk-İslam yöneticilerinin lakaplarıydı. En tanınan taşıyıcısı Şeyh Bedreddin'dir (1359-1420).
Arapça Badr ed-Din terkip adı, badr (dolunay) ve ed-Din (din) sözcüklerinin birleşmesinden "dinin dolunayı, dinin parıltısı" anlamına gelir. Klasik İslami -eddin (ed-Din) sonlu onursal lakap geleneğinin (Necmeddin, Şemseddin, Hayrettin, Selahuddin) üyelerindendir. Tarihte tanınan figürü Şeyh Bedreddin Simavi'dir (1359-1420) — Osmanlı dönemi tasavvuf ve siyasi tarihinin önemli figürlerinden.
Popülerlik
Bedrettin, 1882'den itibaren TÜİK kayıtlarında Anadolu eğitimli ailelerinin sevdiği klasik tasavvuf mirası erkek adı şeklinde görünür. 20. yüzyıl boyunca Türk-İslami ailelernde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #436 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-badr (dolunay) Kur'an'da Al-i İmran 3:123'te Bedir Savaşı'nın geçtiği yerin adı olarak yer alır. Aynı kök ailesinden el-badir (parlayan), Leylet el-Badr (dolunay gecesi) sözcükleri türer. Klasik İslami söyleyişte dolunay aydınlığın ve mükemmel olgunluğun anahtar kavramıdir.
Tarihi Figürler
Şeyh Bedreddin (eş-Şayh Badr ed-Din es-Simavi)
1359-1420, Osmanlı erken dönemi / Tasavvuf alimi mücahidOsmanlı erken dönemi tasavvuf alimi mücahidi; Varidat (Pers tasavvuf eseri — vahdet-i vücud doktrinine bağlı), Cami'ü'l-fasuleyn (klasik Osmanlı fıkıh eseri) gibi eserlerin yazarı. 1416 Serez-isyanı sonucu 1420'de idam edildi; klasik tasavvuf folklor söyleminin merkez tarihsel figürüdür. Modern Türk edebiyatında Nazım Hikmet'in Şeyh Bedrettin Destanı (1936) bu figürün edebi yeniden anlatımının zirve eseri.
Edebiyatta ve Folklorda
Şeyh Bedrettin Destanı
Nazım Hikmet · 1936Modern Türk edebiyatının zirve eserlerinden biri (1936); Şeyh Bedreddin'in tasavvuf mücadelesi ve 1416 Serez-isyanını işleyen modernist epik anlatım. Klasik Türk solcu aydınlık edebi söyleminin merkez eseri.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaBadr al-Dīn
- FarsçaBadr al-Dīn
- UrducaBadruddin
- BoşnakçaBedrudin
Ünlü İsimdaşlar
Şeyh Bedreddin
Osmanlı erken dönemi tasavvuf âlimi mücahidi (1359-1420); *Vâridât* (Pers tasavvuf eseri), *Câmi'ü'l-fasûleyn* (klasik fıkıh eseri) gibi eserleriyle klasik Osmanlı tasavvuf fıkıh düşüncesinin önemli kalemlerinden biriydi. 1416 Serez-isyanı sonucu 1420'de idam edildi; klasik tasavvuf folklor söyleminde *eş-Şayh Badr ed-Dīn es-Simāvī* lakabıyla anılır.