Berat

Berat, Arapça kökenli "aklanma; ferman, diploma, resmi belge" anlamlarına gelen bir erkek adıdır. İslam kültüründe Berat Kandili (Şaban ayının 15. gecesi, günahlardan aklanma gecesi) adlı kutsal zaman diliminin adıdır. Osmanlı idari sisteminde padişah tarafından verilen resmi belgelerin (berat-ı hümayun) de adıdır. 2012'de TÜİK'e göre Türkiye'nin en popüler erkek ismi olarak 1. sıraya yükselmiştir.

Arapça baraa, b-r- (temiz olma, kusurdan arınma, borçtan kurtulma) kökünden türer ve ilkel anlamıyla her türlü yükten arınma, temize çıkma kavramını ifade eder. Aynı kökten Arapça al-bari (günahtan arınmış, hükümsüz — Allah'ın 99 isminden biri), ibra (aklama, günahlardan temize çıkarma), baraa (temize çıkma belgesi, diploma, ferman) sözcükleri gelir. Kelime Osmanlı idari terminolojisinde özel bir anlam kazandı: berat-ı hümayun (padişah beratı) — vezir, beylerbeyi, kadı, müderris gibi yüksek memurlara verilen ve onların atanma yetkilendirme belgesi işlevi gören resmi devlet belgesidir. İslami gelenekte de berat sözcüğü Leyle-i Beraat (Berat Gecesi) olarak Şaban ayının 15. gecesine verilen addır — mü'minlerin günahlarından aklanma vesilesi kabul edilen bu gece. Türkçede özel ad olarak 19. yüzyıl sonundan itibaren kayıtlıdır.