Berat

Berat, Arapça barāʾa (براءة) sözcüğünden gelir ve "berat etme, aklanma; ferman, diploma, resmi belge" anlamlarını taşır; b-r-ʾ (temiz olma, ayrılma) kökünden türer. İslam kültüründe Berat Kandili (Şaban 15. gecesi, günahlardan aklanma gecesi) adlı kutsal zaman diliminin adı olup Osmanlı idari sisteminde padişah tarafından verilen resmi belgelerin (berat-ı hümâyûn) de adıdır. 2012'de TÜİK'e göre Türkiye'nin en popüler erkek ismi (#1 sırası) olmuştur.

Arapça barāʾa (براءة), b-r-ʾ (temiz olma, kusurdan arınma, borçtan kurtulma) kökünden türer ve ilkel anlamıyla her türlü yükten arınma, temize çıkma kavramını ifade eder. Aynı kökten Arapça al-barīʾ (günahtan arınmış, hükümsüz — Allah'ın 99 isminden biri), ibrāʾ (aklama, günahlardan temize çıkarma), barāʾa (temize çıkma belgesi, diploma, ferman) sözcükleri gelir. Kelime Osmanlı idari terminolojisinde özel bir anlam kazandı: berat-ı hümâyûn (padişah beratı) — vezir, beylerbeyi, kadı, müderris gibi yüksek memurlara verilen ve onların atanma-yetkilendirme belgesi işlevi gören resmi devlet belgesidir. İslami gelenekte de berat sözcüğü Leyle-i Berâʾat (Berat Gecesi) olarak Şaban ayının 15. gecesine verilen addır — mü'minlerin günahlarından aklanma vesilesi kabul edilen bu gece. Türkçede özel ad olarak 19. yüzyıl sonundan itibaren kayıtlıdır.