Berat, Arapçada aklanma ve resmî belge demektir; İslam kültüründe Berat Kandili'nin de adıdır. Kur'an-ı Kerim'de Tevbe Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Berat İsminin Anlamı ve Kökeni
Berat, Arapça kökenli "aklanma; ferman, diploma, resmi belge" anlamlarına gelen bir erkek adıdır. İslam kültüründe Berat Kandili (Şaban ayının 15. gecesi, günahlardan aklanma gecesi) adlı kutsal zaman diliminin adıdır. Osmanlı idari sisteminde padişah tarafından verilen resmi belgelerin (berat-ı hümayun) de adıdır. TÜİK kayıtlarında Berat ismine ilk olarak 1880 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2012 yılında 1. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 57. sırayla listelenmektedir.
Arapça baraa, 'temiz olma, kusurdan arınma, borçtan kurtulma' anlamındaki kökten türer ve ilkel anlamıyla her türlü yükten arınma, temize çıkma kavramını ifade eder. Aynı kökten Arapça el-Bari (yaratan; kökün 'yaratmak' anlamından gelen ve Allah'ın güzel isimlerinden biri olan ad), ibra (aklama, günahlardan temize çıkarma), baraa (temize çıkma belgesi, diploma, ferman) sözcükleri gelir. Kelime Osmanlı idari terminolojisinde özel bir anlam kazandı: berat-ı hümayun (padişah beratı) — vezir, beylerbeyi, kadı, müderris gibi yüksek memurlara verilen ve onların atanma yetkilendirme belgesi işlevi gören resmi devlet belgesidir. İslami gelenekte de berat sözcüğü Leyle-i Beraat (Berat Gecesi) olarak Şaban ayının 15. gecesine verilen addır — mü'minlerin günahlarından aklanma vesilesi kabul edilen bu gece. Türkçede özel ad olarak 19. yüzyıl sonundan itibaren kayıtlıdır.
Berat ile İsim Çiftleri
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Berat İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Berat isminde öne çıkan iki özellik:
Asalet
Asalet, bu ismin taşıdığı temel nitelik. Varlığıyla fark edilen, girdiği ortamın havasını değiştiren, kendini kanıtlama telaşı olmayan bir duruş. Türkçede asalet soydan çok duruşla ölçülür.
Aydınlık
Bu isim aydınlık bir karakterle anılır: güler yüzlü, umutlu, karanlığı büyütmeyen biri. Aydınlık burada şımarıklık değil, iyi niyetin görünen hâlidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Berat kayıtlarda ilk kez 1880'de, 164. sırada görünür; bu tek kayıttan sonra yirmi iki yıl görünmez. 20. yüzyılın büyük bölümünde seyrek ve gerileyen bir addı; 1974'te 512. sıraya kadar indi. 1970'lerin sonundan itibaren yükselişe geçti, 1990'da 255. sıradaydı ve 1998'de ilk 100'e girdi (99. sıra). 2000'ler İslami kavramsal erkek ad dalgasıyla birlikte hızla yükseldi. 2008'de ilk 10'a girdi ve 2012'de 1. sıraya ulaşarak Türkiye'nin en popüler erkek adı oldu — Türk adlandırma tarihinin en dramatik yükseliş eğrilerinden biridir. 2015 sonrası düzenli bir geri çekilme süreci başladı; 2020'de 29., 2024'te 48., 2025'te 57. sıraya geldi. 2010-2015 kuşağını tanımlayan adı olarak Türk ad tarihindeki zirve ve sonraki düşüş seyrini klasik biçimde sergiler.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Berat en çok Ağrı'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 3,8 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 630 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Berat adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Berat adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Berat Kandili (Leyle-i Beraat), Şaban ayının 15. gecesidir ve İslami gelenekte bir yıllık günah dosyasının gözden geçirilip mü'minlerin aklandığı (berat ettiği) kutsal zaman dilimi kabul edilir. Hadis kaynaklarında Peygamber'in o gece namaz, dua ve tövbe ile meşgul olduğuna dair rivayetler aktarılır (Tirmizi, Savm 39). Sünni gelenekte beş kandilden biri (Mevlid, Regaib, Miraç, Berat, Kadir) olarak özel bir dini atmosferde kutlanır; Alevi-Bektaşi geleneğinde de manevi anlamını korur. İsmi taşıyan çocuklar, bu gecenin bereket ve aklanma çağrışımının dil üzerinden taşıyıcılarıdır — özellikle Berat Kandili'nde doğan bebeklere verilme eğilimi ismin 2000'lerdeki patlayıcı yükselişinin kültürel tetikleyicilerinden biridir.
Kur'an-ı Kerim'de: Tevbe Suresi, 1. Ayet
Bu, Allah ve Resulünden, antlaşma yaptığınız müşriklere bir beraet (ilişik kesme) bildirisidir.
Benzer İslami adlar için:
Ünlü İsimdaşlar
Berat Özdemir
Türk futbolcu
Varyantlar
Berat İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Berat isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Baraa
- FarsçaBarat
- UrducaBarat
- Boşnakça / ArnavutçaBerat