Belkıs
Belkıs İsminin Anlamı ve Kökeni
Belkıs, Kur'an-ı Kerim'de de adı geçen Saba melikesinin adıdır; Hz. Süleyman döneminde Yemen'i yönettiği rivayet edilen bu hükümdarın ismi, İslam geleneğinde güç ve hikmetin simgesi olarak yer etmiştir. Doğu edebiyatında ve Türk şiirinde de zaman zaman anılan Belkıs, asil ve güçlü bir kadın imgesiyle özdeşleşmiştir. TÜİK kayıtlarında Belkıs ismine ilk olarak 1852 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1861 yılında 90. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 398. sırayla listelenmektedir.
Arapça Belkıs — Kur'an-ı Kerim ve klasik İslami Yahudi Hristiyan geleneklerinde adı geçen Saba-Melikesi'nin Arapça Süryani Türkçe yazımı. Köken İbranice-Süryani Malkath-Sheba tamlamasından dolaylı türev olabilir; bir başka görüşe göre Etiyopya Makeda adının Arapça uyarlamasıdır. Kelime Kur'an'da özel ad olarak doğrudan geçmez ancak Neml 27:22-44'te Saba-Melikesi'nin Hz. Süleyman ile kıssası ayrıntılı anlatılır; İslami tefsir geleneği (Taberi, Zemahşeri, Razi) Melikeyi Belkıs binti Hudhud olarak tanımlar.
Popülerlik
Belkıs, 2014'te dolaylarında 533. sıraya kadar düşerek en zayıf dönemini yaşadı; 1861'de gördüğü 90. sıraya göre büyük bir kayıptı bu. Ad son yıllarda yeniden ilgi topluyor. 2025 verilerinde 398. sırada yer alıyor. Klasik İslami bir kadın adı olarak Seba Melikesi Belkıs bağlamıyla Türk-İslam aile geleneğinin köklü tercihlerindendir; Kur'an Neml Suresi 27 ayetlerinde anlatılan Hz. Süleyman ile Belkıs kıssası ismin manevi derinliğini besler.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Belkıs ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
Neml Suresi'nin Saba-Melikesi kıssası (27:22-44) Sünni, Alevi Bektaşi, Şii ve tasavvufi geleneklerin ortak anlatısıdır. Melikenin ismi Kur'an'da geçmez; Belkıs adı İslami tefsir geleneği (İbn Abbas, Taberi, Kurtubi) tarafından Yahudi ve Süryani kaynaklarından alınarak yerleştirildi. Klasik İslami hikmet edebiyatında Belkıs güzellik, hikmet, kudretli idarecilik ve doğru imanın kabulü niteliklerinin simgesi haline geldi. Mevlana Mesnevi'sinde Hz. Süleyman-Bilkis ilişkisi ilahi aşk ve ruhani teslimiyet sembolü olarak kullanılır. Alevi Bektaşi geleneğinde Belkıs kadının-adaletli-yönetimi-kabiliyetinin-İslami-örneği olarak saygı görür.
Tarihi Figürler
Saba Melikesi Belkıs
M.Ö. 10. yüzyıl (rivayet), Yemen-Etiyopyaİbrani-İslami-Etiyopya ortak peygamber geleneğinin merkezi kadın figürüdür. Tevrat'ta 1. Krallar 10 ve 2. Tarihler 9 bölümlerinde Saba-Kraliçesi'nin Kral Süleyman'ı ziyaret ettiği ve hikmetini test ettiği anlatılır. Kur'an'da Neml Suresi 27:22-44 ayetlerinde daha ayrıntılı biçimde Hüdhüd'ün Saba-Melikesi'ni Hz. Süleyman'a haber vermesi, mektup gönderilmesi, Melikenin saray tahtının aniden getirilmesi (cinin kudreti), ve Melikenin Hz. Süleyman'ın dinini kabul etmesi anlatılır. Etiyopya-Ortodoks geleneğinde ise Melike-Makeda olarak bilinir; Etiyopya İmparatorluk-hanedanının (Solomonid) kurucu atası sayılır — Menelik I'in annesi olarak Etiyopya-Yahudi (Beta-İsrael) geleneğinin temelini atmıştır. Üç-İbrahimi-gelenek (Sünni İslam, Yahudi, Hristiyan) tarafından ortak tanınan nadir kadın figürlerinden biridir.
Edebiyatta ve Folklorda
Neml Suresi, Ayet 22-44
610Kur'an-ı Kerim'in Saba-Melikesi kıssasını anlatan ana kaynağı; Hz. Süleyman'ın kuşları toplayan ordusu, Hüdhüd'ün istihbarat haberi, taht naklinin mucizesi ve Melikenin İslam'a-girişi sıralı anlatılır. İslami tefsir geleneğinde kıssa hikmet, tebliğ, akıllı idarecilik, ve kadın hükümdarlığının meşruiyeti açılarından sıklıkla ele alınır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Bilqīs
- İbraniceMalkath Sheba
- FarsçaBilqîs
- UrducaBilqis
- İngilizceQueen of Sheba / Bilqis
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.