Beşir

Beşir, Arapça bashīr (بشير) — b-sh-r (müjdelemek; iyi-haber-getirmek) kökünün fa'īl veznindeki sıfat-mübalağa formu — müjdeci, iyi-haber-getiren anlamına gelir. al-bashīr Kur'an'da Hz. Peygamber'in temel-sıfatlarından biridir: Innā arsalnāka bi-l-ḥaqqi bashīran wa-nadhīrā ("Şüphesiz seni hak ile müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdik" — Bakara 2:119, Saba 28, Fatır 24, Fussilet 4 vb.). al-bashīr wa al-nadhīr (müjdeci ve uyarıcı) ikilisi peygamberlik-görevinin Kur'anî nitelendirmesinin merkez söz-yapısıdır. Aynı kökten al-bushrā (müjde, müjdeli-haber), al-bishāra (müjdeleme), al-bāshir (müjdelenmiş; Bashar — modern Arapçada insan anlamında: al-bashariyya — insanlık, al-Bashar — insan-türü), al-mubashshir (müjdeleyici) türetilmiştir. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #422 sıradadır.

Arapça bashīr (بشير), b-sh-r ("müjdelemek; iyi-haber-getirmek; sevindirmek") kökünün fa'īl veznindeki sıfat-mübalağa formudur — çok-müjdeci, iyi-haber-getiren. Aynı kök-ailesinden al-bushrā (müjde, iyi-haber), al-bishāra (müjdeleme — modern Arapçada announcement), al-bāshir (müjdelenmiş), al-mubashshir (müjdeleyici), bashshara (Form II: müjdeledi — Kur'an'da çok-yaygın fiil), al-bashariyya (insanlık), al-Bashar (insan-türü; klasik İslamî teoloji-jargonunda al-bashar Allah'a karşı insan-türü anlamında; Hz. Peygamber bile qul innamā ana basharun mithlukum — "De ki: Ben de sizin gibi bir insanım" — Kehf 110), al-Mubashshirūn (müjdeleyiciler — peygamberler kategorisi: rusulan mubashshirīna wa-mundhirīn — Nisa 165) türetilmiştir. al-bashīr wa al-nadhīr (müjdeci ve uyarıcı) ikilisi peygamberlik-görevinin Kur'anî nitelendirmesinin merkez söz-yapısıdır; bu compound 5 ayrı ayette doğrudan tekrarlanır: Bakara 119, Saba 28, Fatır 24, Fussilet 4, A'râf 188 vb. Hz. Peygamber'in temel-sıfatlarından biridir; bu nedenle klasik İslamî kelâm-tasavvuf-edebiyatında al-Bashīr lakabı Hz. Peygamber'in onursal-sıfatları arasında yer alır. Beşir adı doğrudan bu Kur'anî peygamberlik-sıfatının kişi-adına dönüşmüş halidir.