Behlül ismi “Arapça kökenli, 'bilge deli, akıllı meczub'” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #438).
Deneyin
Behlül İsminin Anlamı ve Kökeni
Behlül, Arapça bir erkek adıdır ve "bilge deli, akıllı meczup" anlamına gelir. Tarihteki Behlül-i Dana (doğum yılı bilinmez, ölümü 799 dolayı), Harun Reşid döneminde Bağdat'ta yaşamış, deli görünümünde bilgelik söyleyen tasavvufi bir figürdür; Mevlana'nın Mesnevi'sinde anılır. Modern dönemde, Halid Ziya Uşaklıgil'in "Aşk-ı Memnu" (1899) romanının ve aynı adlı dizinin (2008-2010) başkarakterlerinden biri olarak tanınır. TÜİK kayıtlarında Behlül ismine ilk olarak 1853 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1853 yılında 74. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 438. sırayla listelenmektedir.
Klasik Arap edebiyatında "akıllı deli" geleneği güçlüdür; İbn Habib el-Nisaburi'nin "Ukalaü'l-Mecanin" (Akıllı Deliler) adlı eseri bu geleneğin klasik kitabıdır. Türk halk söyleyişinde "Behlül akıllılığı" tabiri bilgelik ile delilik arasındaki ince çizginin sembolüdür.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Behlül İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Behlül, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Behlül isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Şefkat
Bu isim merhamet ve koruyuculukla anılır. Yanında insanın kendini güvende hissettiği, yükün bir kısmını sessizce üstlenen bir karakteri tarif eder.
Hayal Gücü
Elindekiyle yetinmeyip yenisini deneyen, aklındakini bir işe dönüştüren bir tavır. Yaratıcılık burada süslemek değil, kurmak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Behlül için eğri iniş çıkışlı: 1853'te 74. sırayı gördükten sonra 1974'te 549. sıraya düştü, ardından toparlandı. 2025 verilerinde 438. sırada yer alıyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 36.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Behlül adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Behlül adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Klasik tasavvuf edebiyatında Behlul-i Dana (doğum yılı bilinmez, ölümü 799 dolayı) Abbasi halifesi Harun er-Reşid döneminin meczub-bilgeleri arasında yer alır. Behlulilik — sözüm ona deli görünüp derin manevi bilgelik söyleyen tasavvuf geleneği — Mevlâna ve Yunus Emre'nin söyleyişte benzer figürlerle (Şems-i Tebrizi, Otman Baba) yer alır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Behlul-i Dana
Abbasi dönemi, öl. ~799Halife Harun er-Reşid döneminde Bağdat'ta yaşamış tasavvufi bir figürdür. Deli görünümünde bilgelik söyleyen ve halife dahil pek çok kişiye derin nasihatler veren klasik bir bilge-meczub tipidir.
Edebiyatta ve Folklorda
Mesnevi
Mevlâna Celaleddin-i Rumi · 1273Mevlana'nın klasik tasavvuf eseri Mesnevi'de Behlül'e dair hikâyeler yer alır; bu hikâyelerde bilgelik, deli görünümlü bir adamın ağzından dile gelir. Behlül bu yüzden tasavvuf edebiyatında "akıllı deli" tipinin en bilinen örneğidir.
Aşk-ı Memnu
Halid Ziya Uşaklıgil · 1899Türk edebiyatının klasik aşk romanlarından biri olan Aşk-ı Memnu'nun erkek başkahramanı Behlül, eserin merkezindeki yasak aşkın trajik figürüdür. Bihter ile Behlül arasındaki yasak ilişki, Servet-i Fünun dönemi Türk romanının kilit metni sayılır.
Modern Kültürde
Aşk-ı Memnu
Dizi · 20102008-2010 yıllarında Kanal D'de yayınlanan ve büyük bir izleyici kitlesi kazanan dizide Behlül karakterini Kıvanç Tatlıtuğ canlandırmıştır. Dizinin uluslararası başarısıyla birlikte Behlül adı modern Türkiye'de geniş bir tanınırlık kazanmıştır.
Ünlü İsimdaşlar
Behlûl-i Dânâ
Halife Hârûn er-Reşîd döneminde Bağdat'ta yaşamış (öl. ~799), deli görünümünde bilgelik söyleyen ve halife dahil pek çok kişiye derin nasihatler veren tasavvufî bir figürdür. Mevlânâ'nın Mesnevî'sinde ve Attâr'ın İlâhînâme'sinde hikâyeleri yer alır.
Varyantlar
Behlül, kedilere ve kuşlara de sık verilen bir addır. Pati Atlası'nda Behlül →
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaبهلول (Behlul)