Birkan

Birkan, Türkçe compound: bir ("bir, tek; klasik halk-türkçesinin söz-merkezindeki söz-yapısı") ve kan ("kan, soy; klasik halk-türkçesinde kan-bağı, soylu-kan, asîl-kan yan-form söz-örgüsü; bk. Özkan maddesi yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının terkibinden aynı-soylu, tek-soylu, asîl-tek-kan anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Aynı soydan olan manasında nitelendirir. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern erkek-adı türetimlerindendir; klasik Türkçü-soyluluk söz-yapısının söz-imgesi. Bir- başlangıçlı klasik Türkçü compound söz-yapıları klasik Anadolu halk-zarafet-jargonunun söz-merkezindedir; Birsen (bir-sen), Birgül (bir-gül), Birnur (bir-nur), Bircan (bir-can), Birol (bir-ol), Birsel (bir-sel), Birden (bir-den) yan-örgüsü oluşmuştur. -kan sonlu klasik Türkçü compound söz-yapıları klasik Anadolu Türk-Altay söz-örgüsünün söz-merkezindedir; Özkan ("saf-kan; bk. Özkan maddesi yan-form söz-örgüsü"), Aykan (ay-kan), Tunçkan (tunç-kan), Demirkan (demir-kan), Türkkan (Türk-kan), Eren-kan (eren-kan), Bozkan (boz-kan) yan-örgüsü vardır. 86 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #422 sıradadır.

Türkçe Birkan, iki Eski Türkçe söz-unsurunun birleşmesiyle yapılmış compound söz-yapısıdır: bir ("bir, tek; klasik halk-türkçesinin söz-merkezindeki söz-yapısı; Eski Türkçe bir — sayı-bir, tek-sayı yan-form söz-yapısı yan-yorumla yan-bağlanır; klasik halk-türkçesinde bir-be-bir, bir-tek, bir-arada yan-form söz-örgüsü") ve kan ("kan, soy; klasik halk-türkçesinde kan-bağı, soylu-kan, asîl-kan yan-form söz-örgüsü; bk. Özkan maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada; Eski Türkçe qan — kan, soy yan-form söz-yapısı yan-yorumla yan-bağlanır"). TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Aynı soydan olan manasında nitelendirir. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern erkek-adı türetimlerindendir; klasik Türkçü-soyluluk söz-yapısının söz-imgesi. Bir- başlangıçlı klasik Türkçü compound söz-yapıları klasik Anadolu halk-zarafet-jargonunun söz-merkezindedir; Birsen ("bir-sen; klasik Türkçü compound söz-yapısı"), Birgül (bir-gül), Birnur (bir-nur), Bircan (bir-can), Birol ("bir-ol; klasik Türkçü compound söz-yapısı; bk. Birol maddesi yan-form söz-örgüsü"), Birsel (bir-sel), Birden (bir-den), Birand (bir-and) yan-örgüsü oluşmuştur. -kan sonlu klasik Türkçü compound söz-yapıları klasik Anadolu Türk-Altay söz-örgüsünün söz-merkezindedir; Özkan ("saf-kan; bk. Özkan maddesi yan-form söz-örgüsü"), Aykan (ay-kan), Tunçkan (tunç-kan), Demirkan ("demir-kan; bk. Özdemir maddesi yakın yan-form söz-örgüsü"), Türkkan (Türk-kan), Eren-kan (eren-kan), Bozkan (boz-kan), Akkan (ak-kan), Erkan (er-kan), Birkan (bu yan-form söz-yapısı), Burakan (yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü vardır. Klasik Türk-Altay söz-örgüsünde kan / qan söz-yapısı klasik Türk-Moğol-Altay tarih-cengî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısının söz-imgesi; klasik halk-türkçesinde kan-bağı, kan-koparmak, kan-ilişkisi yan-form söz-yapıları klasik halk-zarafet-aile söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapıları. Birkan özellikle 1939'dan itibaren laik-Türkçü orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern erkek-adı oldu; klasik Türkçü-Cumhuriyetçi söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. Klasik Türk halk-türkü-edebî söyleminde Birkan-yiğit, Birkan-asîl-soylu, Birkan-yârın-onursal-yan-yan-zarafeti yan-form söz-yapıları yer aldı.