Bülent

ErkekFarsçaGeleneksel

Anlam ve Köken

Bülent, Farsça buland (بلند) sözcüğünden gelir ve "yüksek, yüce, ulu; boy ve rütbece üstün" anlamlarını taşır. Avestaca bərəzant- (yüksek, uzun) kökünden türer — Proto-Hint-Avrupa bʰerǵʰ- (yükseklik) kökünün İran-dal türevi. Klasik Fars-Türk divan şiirinde bulend-pâye (yüksek makamlı), bulend-mevkî (yüce-konumlu) gibi tamlamalarda kullanılan bu kelime, Türkçede erkek adı olarak Türkiye'nin çok kez başbakanlığını yapmış Bülent Ecevit (1925-2006) ile simgeleşir. 1975'te Türkiye'nin #8 en popüler erkek ismi konumuna ulaşmıştır.

Farsça buland (بلند), Avestaca bərəzant- (yüksek, uzun, heybetli) kökünden gelir ve Proto-Hint-Avrupa bʰerǵʰ- (yükseklik) kökünün İran-dal türevidir. Aynı Hint-Avrupa kökünden Sanskrit bṛhant- (yüce), İngilizce borough (kale-şehir), Almanca Berg (dağ), Hollandaca berg, Norveççe bjerg sözcükleri türer. Farsçanın en yüklü edebi sıfatlarından biri olan buland klasik şiirde bulend-himmet (yüksek gayretli), bulend-nazar (yüksek bakışlı), bulend-âgâh (yüksek bilinçli) tamlamalarında kullanıldı — Hafız, Sadi, Mevlana'nın gazellerinde sevgili ve manevi rütbe-yüceliği anlatmak için yoğun biçimde geçer. Osmanlı divan şairleri Fuzulî, Bâkî, Nef'î ve Nedîm de aynı geleneği sürdürdü. Türkçe bülend biçiminde — bulandbülend fonolojik dönüşümü Osmanlı Türkçesinin Farsça-alım dönüşümlerinin tipik örneğidir. Özel ad olarak yaygın kullanımı 20. yüzyıl başında başlamıştır.

Popülerlik

Bülent, 1919'dan bu yana TÜİK kayıtlarında görülen bir Farsça-klasik erkek ismidir. 20. yüzyıl ortasında hızlı bir yükseliş sergiledi: 1957'de top-100'e girdi (#74), 1966'da top-50'ye (#41), 1973'te top-20'ye (#16), 1974'te top-10'a (#10) yükseldi ve 1975'te #8 ile Türkiye'nin sekizinci en popüler erkek ismi konumuna ulaştı — aynı yıl Bülent Ecevit'in birinci başbakanlık döneminin hemen öncesindeki dönem. 1975-1995 arası top-30 içinde kaldı; 2000 sonrası düzenli geri çekilme ile 2025'te #404 sıraya geldi. 2020-2025 arası yukseliyor trendi kaydedilmesi, ismin yeni kuşakta yeniden keşfedilmeye başlandığını gösterir. 1970-1995 kuşağının tipik Farsça-klasik ve siyasi-yüklü erkek isimlerinden biridir.

Popülerlik Trendi

Sabit
1.270.539.1919194019601980200020202025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Tarihi Figürler

Bülent Ecevit

1925-2006, İstanbul / Ankara

Türkiye'nin çok boyutlu politik-kültürel figürlerinden biri: dört dönem Başbakan (1974, 1977, 1978-1979, 1999-2002), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı, şair, gazeteci ve çevirmen (d. 1925, İstanbul; ö. 2006, Ankara). 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'nın emrini veren başbakan olarak tarihsel konumu pekişti; 1999-2002 başbakanlık döneminde Türkiye'nin AB adaylığı süreci ve ekonomik kriz yönetimi dönemin politik merkezindeki rolünü tanımlar. Aynı zamanda Türk şiirinin modern kuşağının özgün seslerinden biri olarak Bir Şeyler Olacak Yarın (1966) ve sayısız siyasi-lirik şiir kitabı bıraktı. Türk siyaset-edebiyat kesişimindeki nadir çok-boyutlu figürlerden biri olup ismin 20. yüzyıl Türk kültüründeki en görünür taşıyıcısıdır.

Bülent Ersoy

1952-, İstanbul

Türk klasik-sanat müziğinin efsane-sesi ve cinsiyet değişikliğinden sonra Türk popüler kültürünün en tanınan figürlerinden biri (d. 1952). 1981 cinsiyet değişikliğinin ardından bir süre Türkiye'de sahne almaktan men edildi; 1988'de sahne hakkını kazandı ve 1990'lardan itibaren Türk Sanat Müziği'nin en yüksek satış rakamlarına sahip solo sanatçılarından biri oldu. Türkiye'nin LGBTİ+ kültürel tarihindeki kurucu figürlerden biri olarak ismin başka bir boyutunu — sanatsal-bireysel özgürlük mücadelesi — taşır.

Edebiyatta ve Folklorda

Klasik Fars-Türk divan şiirinde bulend sıfatı

Klasik Fars-Türk divan edebiyatının sevgili ve manevi yücelik tasvirinin temel sıfatlarından biri olan bulend (yüksek, yüce), Hafız-ı Şirazi'nin "bulend-himmet" (yüksek gayretli), Sadi'nin "bulend-pâye" (yüksek makamlı), Mevlana'nın "bulend-menzil" (yüce konaklı) tamlamalarında klasik kullanımını bulur. Osmanlı divanında Fuzulî'nin, Bâkî'nin, Nedîm'in ve özellikle Nef'î'nin kasidelerinde padişah övgü geleneğinin temel söz varlığının parçasıdır — bulend-ikbâl (yüce ikbâl sahibi) tamlaması padişah övgüsünün klasik açılışlarındandır.

Uluslararası Karşılıkları

  • Farsça (kaynak)Buland (بلند)
  • KürtçeBilind
  • TacikçeBaland
  • Avestaca (en eski)Bərəzant-

Ünlü İsimdaşlar

Bülent Ecevit

Politikacı

Türkiye'nin üç kez başbakanlık görevini üstlenmiş, şair ruhlu devlet adamı.

Bülent Ersoy

Şarkıcı

Türk pop ve sanat müziğinin efsanevi sesi, 'Diva' olarak tanınan sanatçı.

Bülent Ortaçgil

Müzisyen / Şarkıcı

Türk folk ve pop müziğine özgün şarkılarıyla damgasını vurmuş söz yazarı ve besteci.

Bülent Uygun

Futbol Antrenörü

Türk futbolunda çeşitli kulüpleri çalıştırmış deneyimli teknik direktör.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet