Cemalettin
Cemalettin İsminin Anlamı ve Kökeni
Cemalettin, Arapça Jamal ed-Din — jamal (güzellik, cemal) ve ed-din (din) — dinin güzelliği, dini cemal içinde yansıtan anlamına gelir. -eddin sonekli birleşik isim erkek adlarının (Hayrettin, Fahrettin, Necmettin, Bahattin, Şerafettin, Muhittin, Sadettin, Nizamettin, Hüsamettin) ailesinden bir üyedir. el-Camal klasik İslami teoloji tasavvufunda Allah'ın el-Calal (celal, ihtişam) sıfat çiftiyle birlikte temel niteliklerinden biridir. En bilinen taşıyıcısı modern İslamcılığın kurucu figürü Cemaleddin Afgâni (1838-1897), Pan-İslamcılığın 19. yüzyıl ideologu.
Cemalettin, Arapça Jamal ed-Din birleşik isim'undan: jamal ("güzellik, cemal") ve ed-din (din). Birlikte Jamal ed-Din = dinin güzelliği, dini cemal içinde yansıtan. -eddin sonekli birleşik isim erkek adlarının yapısı, Türk Osmanlı ulema tarikat geleneğinde 12-15. yüzyıllar arası büyük alim, gazi emir ve tasavvuf üstadlarına verilen onursal lakaplardı. el-Camal / el-Calal sıfat çifti klasik İslami kelam tasavvuf geleneğinde Allah'ın temel niteliklerinin iki öbeğidir: el-Camal (cemal) ve el-Calal (celal). Türkçeye Osmanlı medrese tasavvuf yoluyla Cemaleddin (klasik) ve Cemalettin (yumuşak söyleyiş) yerleşmiştir.
Popülerlik
Cemalettin, 1851'den itibaren TÜİK kayıtlarında Osmanlı medrese tasavvuf çevrelerinin sevdiği klasik -eddin sonekli erkek adı olarak görünür. 19. yüzyıl sonu Cemaleddin Afgâni'nin Pan-İslamcı namı adın görünürlüğünü pekiştirdi. 20. yüzyıl boyunca Türk-İslami ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #438 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Cemalettin ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Jamal ed-Din lakabı klasik Sünni İslam ulema tasavvuf geleneğinin onursal sıfatlarındandır; dinin güzelliği anlamıyla alimin/üstadın imanlı cemal yansıtıcı rolünü ifade eder. Modern dönemde Cemaleddin Afgâni'nin Pan-İslamcı düşüncedeki kalıcı varlığı adın 20. yüzyıl Türk İslamcı söyleminin merkez isimlerinden biri yapmıştır. Türk-İslam ailelerinde Cemalettin adı koymak, çocuğa hem klasik el-Camal manevi cemal mirasını hem de modern Pan-İslamcı düşünce geleneğinin entelektüel mücadeleci hatırasını yakıştırma niyetini taşır.
Tarihi Figürler
Cemaleddin Afgâni (Sayyid Jamal ed-Din el-Afgani)
1838-1897, Afganistan / İran / Mısır / İstanbulModern İslamcı düşüncenin 19. yüzyıl kurucu figürü; Pan-İslamcılığın ideologu. Doğum yeri (Afganistan-Asadabad veya İran-Hamadan) tartışmalıdır. Hindistan, Mısır, Paris, Londra, Petersburg, İstanbul gibi şehirlerde dolaştı; her bölgede modern İslamcı kalkınma bağımsızlık düşüncesinin temellerini attı. Mısır'da Mehmet Abduh'un, İstanbul'da Sebilürreşad çevresinin (Mehmet Akif Ersoy, Eşref Edib, Said Halim Paşa) düşünce mirasını şekillendirdi. el-'Urva el-Vuska (Sıkı Kulp) dergisini Paris'te Mehmet Abduh ile birlikte çıkardı (1884). Sömürgeciliğe karşı İslami birlik (el-cami'a el-Islamiyya) tezini geliştirdi; 1897'de İstanbul'da öldü, türbesi Maçka mezarlığındadır.
Edebiyatta ve Folklorda
el-'Urva el-Vuska (Sıkı Kulp — dergi)
Cemaleddin Afgâni ile Mehmet Abduh · 18841884'te Paris'te Cemaleddin Afgâni ve Mehmet Abduh tarafından çıkarılan Pan-İslamcı dergi platform; modern İslamcı düşüncenin ilk uluslararası yayın organlarından biri oldu. Sıkı Kulp başlığı Bakara 256'dan alınma (Kim tağutu inkâr edip Allah'a iman ederse, kopması imkânsız sıkı bir kulpa tutunmuş olur).
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaJamāl al-Dīn
- FarsçaJamāluddīn
- UrducaJamaluddin
- BoşnakçaDžemaludin
Ünlü İsimdaşlar
Cemâleddin Afgânî
Modern İslamcı düşüncenin kurucu figürlerinden (1838-1897); Afganistan-İran-Hindistan-Mısır-Osmanlı arası dolaşan Pan-İslamcılığın 19. yüzyıl ideologu. Mısır'da Mehmet Abduh'un, İstanbul-Sebîlürreşâd çevresinde Mehmet Akif Ersoy'un düşünce mirasını şekillendirdi; sömürgeciliğe karşı İslamî kalkınma modernleşme tezi modern Türk İslamcı söylemin temellerini attı.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.