Cemal ismi “Yüz güzelliği, güzellik” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Nahl Suresi'nde geçen bir isimdir.

Deneyin

Cemal İsminin Anlamı ve Kökeni

Cemal, Arapça kökenli klasik bir addır; 'yüz güzelliği' ve 'güzellik' anlamlarını birleştirir. İslam geleneğinde Allah'ın güzellik sıfatlarından biri olan 'cemal' kavramıyla da derin bir bağı vardır; bu nedenle hem dünyevi hem de manevi bir güzelliğe işaret eder. Sözcük Kur'an'da da geçer: Nahl 6'da sabah salınıp akşam dönen sürülerin insana verdiği güzellik için kullanılır. TÜİK kayıtlarında Cemal ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1960 yılında 19. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 346. sırayla listelenmektedir.

Arapça cemal sözcüğü — temel anlamı "güzellik, yüz güzelliği" — 'güzel olmak' anlamındaki kökten türer. Kök "tam, eksiksiz ve güzel olmak" anlamındadır. İslam tasavvufu ve kelamında cemal Allah'ın iki temel sıfat kutbundan biridir: celal (heybet, büyüklük) ile cemal (güzellik, lütuf, rahmet) ikilemesi tasavvufun temel teolojik çerçevesidir; tasavvufta cemal 'Allah'ın lütfu ve rızası' anlamında da kullanılır. Aynı kökten cemil (güzel), mücamele (güzel davranma, nezaket), tecemmül (güzellik taslama) kelimeleri gelir; icmal (özet) ve cümle (bütün, toplam) ise kökün 'tam, bütün' yanını gösterir. Türkçeye Osmanlı döneminde yerleşti; hem tek başına Cemal hem de Cemaleddin (dinin güzelliği) bileşik formunda kullanılır.

Cemal ile İsim Çiftleri

Cemal ismiyle uyumlu ikinci isim önerileri: popüler kombinasyonlar, ses ve anlam uyumu.

Önerileri gör →

Bu İsmin Yer Aldığı Listeler

Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden

Tümü →

İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim

Cemal İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi

Cemal, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Cemal isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:

Zarafet

İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.

Aydınlık

Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.

Cemal ismi sana ne kadar benziyor?7 kısa soru, bir dakika. Eğlencelik.

İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.

Popülerlik Hikâyesi

Cemal, kayıtların başladığı 1850'de 65. sıradaydı. 19. yüzyılın sonundan itibaren düzenli biçimde yükseldi: 1900'de 46., 1910'da 33., 1925'te 23. sıradaydı ve 1920'lerin ortasından 1950'lerin başına dek 21 ile 29. sıralar arasında kaldı. 1950'lerin ikinci yarısında 31-34. sıralara gerilemişken 1960'ta birden 19. sıraya sıçrayarak zirvesini gördü; 1961'de 20., 1962'de 21. sıradaydı. Bu sıçramanın ardından uzun bir düşüş başladı: 1970'te 41., 1980'de 93., 1990'da 128., 2000'de 174., 2010'da 217. sıradaydı. Düşüş son yıllarda da sürüyor; 2025'te 346. sırayla kayıtlarındaki en geri noktasındadır.

Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik

Nadir
1.207.412.18501875190019251950197520002025Doğum sıralaması

Grafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025

Cemal en çok Ordu'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 3,3 kat daha yaygın.

Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.

Türkiye'de Kaç Kişi Var?
0
kişi Cemal ismini taşıyor
Türkiye'nin en yaygın 169. ismi
  • Yaklaşık her 1.000 kişiden biri
  • Yaygın
Türkiye'nin en çok kullanılan isimleri listesini gör
Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi · 2026. Sayı, adı tam olarak “Cemal” olanları kapsar; çift adlar (örn. Mehmet Emin, Ayşe Gül) ayrı sayılır.

Gökyüzü Atlası · Ücretsiz

Cemal adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin

Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Cemal adı ve anlamı altında.

Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.

Dini ve Manevi Bağlam

Cemal kavramı İslami tasavvuf ve kelam geleneğinin en merkezi estetik kavramlarından biridir. Cemal-i ilahi (İlahi güzellik) kavramı özellikle İbn Arabi (1165-1240) ve onun ardından gelen Vahdet-i Vücud düşüncesinin merkez kavramlarından biridir. Kur'an'da doğrudan özel ad olarak geçmez; ancak cemal kelimesi Nahl 16:6'da koyun keçi sürülerinin sabah akşam güzelliği bağlamında zikredilir: "Onlarda sizin için bir güzellik vardır — akşam onları getirdiğinizde ve sabah onları otlağa salıverdiğinizde".

Kur'an-ı Kerim'de: Nahl Suresi, 6. Ayet

Akşamleyin getirirken, sabahleyin salıverirken hayvanlarda sizin için bir güzellik (cemal) vardır.

Tarihi Figürler

Cemal Süreya

1931-1990, Pülümür/İstanbul

Asıl adı Cemalettin Seber olan Cemal Süreya, İkinci Yeni şiirinin en tanınan adıdır. Üvercinka (1958), Göçebe (1965) ve Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973) kitaplarıyla 20. yüzyıl Türk şiirinin imgeci damarının simge ismi oldu; Şapkam Dolu Çiçekle (1976) ise şairler üzerine yazdığı denemeleri toplar. 1938 Dersim olaylarının ardından ailesi Bilecik'e sürgün edildi, çocukluğu bu sürgünde geçti. Şiirleri bugün en çok okunan, en çok alıntılanan Türkçe şiirler arasındadır.

Edebiyatta ve Folklorda

Üvercinka

Cemal Süreya · 1958

Cemal Süreya'nın ilk şiir kitabı; 1958'de Yeditepe Yayınları'ndan çıktı ve İkinci Yeni şiirinin en bilinen kitaplarından biri oldu. Üvercinka, şairin Eskişehir'de çalışırken tanıdığı bir kadına verdiği addır; güvercin sözcüğünü çağrıştırır ve şaire göre barışı, sevgiyi anlatır. Dili zorlayan, şaşırtan imgeleriyle bir kuşağın kitabı sayıldı.

Modern Kültürde

Cemal Reşit Rey

Müzik · 1904

Türk Beşleri'nin (Ahmet Adnan Saygun, Ulvi Cemal Erkin, Hasan Ferit Alnar, Necil Kâzım Akses ile birlikte) en tanınan bestecilerinden biri (1904-1985). Cumhuriyet'in ilk kuşak çoksesli müzik bestecilerindendir. Darülbedayi'de sahnelenen Lüküs Hayat gibi operetleri ve Enstantaneler (1931) gibi orkestra eserleriyle tanındı; adını taşıyan Cemal Reşit Rey Konser Salonu 1989'da Harbiye'de açıldı.

Cemal Kamacı

Spor · 1943

Türk boksör (d. 1943, Maçka). 1964-1966 arasında üç yıl üst üste Türkiye şampiyonu oldu; 1973'te Roger Zami'yi yenerek Avrupa profesyonel şampiyonu olan ilk Türk boksör unvanını aldı ve kemeri 1975'te yeniden kazandı.

Ünlü İsimdaşlar

Cemal Süreya

Şair

İkinci Yeni akımının önemli temsilcilerinden olan Cemal Süreya, 'Üvercinka' ve 'Göçebe' gibi eserleriyle Türk şiirine büyük katkılar sağlamıştır.

Cemal Reşit Rey

Besteci ve Müzisyen

Türk çoksesli müziğinin öncülerinden olan Cemal Reşit Rey, pek çok opera ve orkestra eseri bestelemiş, İstanbul Filarmoni Derneği'nin kurucuları arasında yer almıştır.

Varyantlar

Camal

Cemal İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Cemal isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Uluslararası Karşılıkları

  • Arapça (kaynak)Cemal (جمال)
  • FarsçaCemal
  • UrducaCemal
  • SomaliJamaal
  • İngilizceJamal

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet