Dirayet
Dirayet, Arapçada 'bilgi, anlayış' demektir; Türkçede sözcük bugün daha çok 'kavrayış, beceri, iş bitirme yeteneği' anlamıyla kullanılır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2010: #517).
Deneyin
Dirayet İsminin Anlamı ve Kökeni
Dirayet, Arapça kökenli bir addır ve 'bilgi, anlayış' anlamına gelir. Türkçede sözcük zamanla 'güçlü kavrayış, beceri, iş bitirme yeteneği' anlamını kazanmıştır; 'dirayetli bir yönetici' derken kastedilen, zorlukların üstesinden gelen sağlam akıldır. Ad bölgeye göre farklı cinsiyetlere verilir: Ağrı'da, Van'ın kuzeyinde ve Malazgirt yöresinde kadın, batı illerinde ise erkek adı olarak kullanılır. TÜİK kayıtlarında Dirayet ismine ilk olarak 1925 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (307.) yine bu yıl ulaşmıştır. En son 2010 yılı verilerinde 517. sırayla görülmüştür.
Dirayet, Arapçada 'bilmek, farkına varmak, kavramak' anlamındaki kökten gelir ve 'bilgi, anlayış' demektir. Klasik İslam ilimlerinde sözcük özel bir anlam da taşır: rivayet bir bilginin aktarılması, dirayet ise o bilginin akılla incelenip anlaşılmasıdır; ayetleri akıl ve dil bilgisiyle yorumlayan yönteme 'dirayet tefsiri' denir. Türkçede sözcük bu 'akılla kavrama' anlamından yola çıkarak 'beceri, iş bitirme yeteneği' anlamını kazandı; bugün dirayetli (becerikli, akıllı) ve dirayetsiz sözcükleri günlük dilde sık kullanılır. Ad bu yüzden hem bilgiyi hem de bilgiyi işe dökebilen sağlam aklı çağrıştırır.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Dirayet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Dirayet, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Dirayet isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Kararlılık
Ağırlığını taşıyan, taşıyamadığında da bırakıp gitmeyen bir karakter. Bu adlarda güç, sesin yüksekliğiyle değil, sözün tutulmasıyla ölçülür.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Dirayet, 1925'te 307. sırayla kayıtlara girdi ve bu en yüksek konumu olarak kaldı; sonrasında hiç yaygınlaşmadı. Elimizdeki son kayıt 2010'da 517. sıradır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 440.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Dirayet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Dirayet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.