Dönüş

Dönüş, Türkçe dön- (dönmek) fiilinden -üş isim ekiyle türeyen ve "dönme eylemi, geri gelme, yenilenme" anlamlarına gelen öz Türkçe bir kız adıdır. Aynı kök ailesinden dönüm (toprak ölçüsü), dönemli (devirli), dönüşüm sözcükleri türer. Cumhuriyet sonrası Türk Dil Devrimi'nin (1932) ardından öz Türkçe duygu-değer adlandırma geleneğinin parçası olarak yaygınlaşmıştır; ailenin gurbete giden yakınının evine dönmesi dileğini de simgeler.

Aynı kök ailesinden dönüm (toprak ölçüsü; 1.000 m² civarı), dönemli (devirli), dönüşüm (transformasyon), dönemeç (kıvrım), döndürmek (çevirmek) sözcükleri türer. Türk halk söyleyişte dön- / döndür- fiili tasavvuf semahının ve kozmik çevrim kavramının anahtar kavramıdir; Mevlevi sema töreni dönüş hareketinin manevi sembolizminin merkez ifadesidir.