Huma
Huma İsminin Anlamı ve Kökeni
Huma, Farsça 'huma' kelimesinden gelen ve klasik İran mitolojisindeki efsanevi anka kuşunu ifade eden bir kadın adıdır; rivayete göre gölgesi başına düşene saltanat getirirdi. Klasik Fars şiirinin merkezi imgelerinden olan bu yarı mitik kuş, Nizami-i Gencevi'nin Haft Paykar (1197) ve diğer divan eserlerinde sıkça anılır. TÜİK kayıtlarında Huma ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1855 yılında 82. sırayla zirvesine ulaşmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 405. sırayla listelenmektedir.
Farsça huma sözcüğünden gelen ve klasik İran mitolojisindeki efsanevi anka kuşunu ifade eden bir kadın adıdır; rivayete göre gölgesi başına düşene saltanat getirirdi. Klasik Fars şiirinin merkezi imgelerinden biri olan bu yarı-mitik kuş, Nizami-i Gencevi'nin Haft Paykar (1197) eseri ve diğer divan eserlerinde sıkça anılır. Osmanlı sarayı için kullanılan Saray-ı Hümayun (Topkapı Sarayı) ve Hümayun-name (saray makamı) tabirleri aynı kökten gelir ve hükümdarlık-saltanat çağrışımı yansıtır.
Popülerlik
Huma, TÜİK kayıtlarına 1854'te girdi; 1855'te 82. sırayla zirvesine ulaştı — geç Osmanlı kentli ailelerinin Fars divan estetiğine olan bağlılığının yansımasıdır. Cumhuriyet sonrasında popülerliği yavaşça azalsa da Fars-zarif çağrışımıyla bağ kuran ailelerin tercihi olarak kalmaya devam etti; 2025'te 405. sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Nizami Gencevi, Haft Paykar (1197)
Nizami\'nin Hamse (Beş Hazine) külliyatının dördüncü mesnevisinde huma kuşu saltanat-bağışı imgesinin merkez sembollerindendir; klasik Pers divan-mesnevi geleneğinin köklü motiflerinden biri olarak yer alır.
Şeyh Feridüddin Attar, Mantıku\'t-Tayr (~1177)
Mantıku\'t-Tayr (Kuşların Dili) 4500 beyitlik tasavvuf alegorisinde huma kuşu — saltanat-bağışı simgesi olarak — kuşların Simurğ\'a (manevi Hakikat) ulaşma yolculuğunda yer alır; Attar\'ın klasik Pers tasavvuf edebiyatındaki kurucu eserlerindendir.
Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaHumā
- Türkçe (diğer yazımlar)Huma / Hümâ / Hümayûn