Ezgi
Anlam ve Köken
Ezgi, Türkçe ez- (ezmek, dokumak; zamanla düzenlemek, ahenk vermek anlamlarına da gelmiş) fiilinden türeyen, belli bir kurala göre düzenlenmiş ve kulakta haz uyandıran ses dizisi; melodi anlamındaki bir sözcüktür. Cumhuriyet sonrası Türkçenin müzik terminolojisinde melodi'nin karşılığı olarak yerleşmiş; aynı zamanda yumuşak ve müzikal sesli bir kız adı olarak benimsenmiştir. 1963'ten TÜİK kayıtlarında izlenir; 2025'te #222 sıradadır.
Türkçe ezgi, ez- (ezmek, sıkıştırmak, dokumak) fiilinden türeyen bir isimdir. Eski Türkçedeki ez- fiilinin temel anlamı "sıkıştırmak, ezmek" iken, dokuma-tezgâh sanatından mecaz yoluyla "belirli bir düzen, kurala göre ahenk vermek" anlamı kazanmıştır — bir kumaşın düzenli ezilmesi-örülmesi gibi. Bu mecaz, Cumhuriyet'in dil-devrimi döneminde Türk Dil Kurumu'nca melodi (Yunan-Latin kökenli) yerine önerilen Türkçe karşılık olarak yerleşti. Modern Türkçenin Türkçeleştirme dalgasının en başarılı ürünlerinden biri sayılır; hem müzik terminolojisinde standart hâline geldi hem zarif ve melodik sesli bir kız adı olarak benimsenmiştir.
Popülerlik
Ezgi, 1963'ten itibaren TÜİK kayıtlarında görünür ve 1980-2000 arası Cumhuriyet-Türkçü kuşağın laik-aydın çevrelerinde sevdiği müzikal-Türkçe bir kız adı olarak yerleşti. 2010 sonrası kısa-yumuşak doğa ve sanat temalı Türkçe kız adlarının dalgasında — Ezgi, Defne, Eylül, Su — istikrarlı bir yükseliş yaşadı. 2025'te #222 sıradadır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Cumhuriyet dönemi Türkçeleştirme çalışmaları
Ezgi, Türk Dil Kurumu'nun 1930-1940'lardaki Türkçeleştirme çalışmalarının ürünüdür; melodi sözcüğüne karşılık olarak önerilmiş ve bugün hem Türkçe müzik literatüründe hem günlük dilde yerleşmiştir. Ezgi, yapıt (eser), toplum (cemiyet), koşul (şart) gibi başarılı Türkçeleştirme örnekleri arasında sayılır.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (anlam karşılığı)Melodi
- İngilizceMelody
- YunancaMelōdía (μελῳδία)
- AzericeEzgi
Ünlü İsimdaşlar
Ezgi Mola
MüzisyenTürk pop sahnesinin tanınmış kadın seslerinden biri; özellikle 2010'ların romantik balad türünde etkili olmuştur.
Ezgi Çelik
OyuncuTürk genç oyuncu kuşağının üyesi; çeşitli televizyon dizilerinde başrol ve yan rollerde yer almıştır.