Beste

Beste, Farsça basta — bastan (bağlamak) fiilinden geçmiş zaman sıfatı — "bağlanmış, düzenlenmiş" anlamına gelir; müzik bağlamında belirli bir kurala göre düzenlenmiş ezgi yapısı, kompozisyon olarak yerleşmiştir. Klasik Osmanlı-Türk müziğinin bir form türü olan beste (gazel formundan farklı, daha resmi yapılı eser tipi) modern Türkçede genel olarak müzikal kompozisyon karşılığıdır. Modern Türkçenin sanat temalı kız adı tercihlerinden biridir. 1960'tan TÜİK kayıtlarında izlenir; 2025'te #274 sıradadır.

Farsça basta, bastan (bağlamak, düğümlemek, kurmak) fiilinin geçmiş zaman sıfatıdır ve "bağlanmış, düzenlenmiş, yapılandırılmış" anlamına gelir. Aynı kökten band (bağ), bandar (limanlar — kıyıya bağlanan yer), besti (bağlama eylemi) sözcükleri türer. Müzik bağlamında beste sözcüğü Osmanlı-Türk klasik müziği geleneğinde özel bir form-tür adı olarak yerleşti. Beste, semai, yürük semai ve şarkı dörtlüsünden oluşan klasik fasıl müziğinin en resmi yapılı eseridir; tipik olarak 4 mısralı bir şiire bağlı 4 hane (bölüm) ile miyan (orta bölüm) içerir. Itri, Hammamizade İsmail Dede Efendi ve Tanburi Cemil Bey gibi büyük Türk klasik müziği bestecilerinin eserlerinin pek çoğu beste formundadır.