Esma
Anlam ve Köken
Esma, Arapça asmāʾ (أسماء) sözcüğünden gelir ve "isimler" anlamını taşır — ism'in (ad) çoğuludur. İslamî çağrışımla Esmâ-i Hüsnâ (Allah'ın güzel isimleri) kavramıyla da bağlantılıdır. Hz. Ebû Bekir'in kızı Hz. Esmâ'nın adı olarak klasik Arap-İslam adlandırma geleneğinden gelir.
Arapça asmāʾ (أسماء), ism (اسم, ad) sözcüğünün çoğulu olarak "adlar, isimler" anlamını taşır. İslamî terminolojide Esmâ-i Hüsnâ (Allah'ın 99 güzel ismi) kavramıyla — Allah'ın çeşitli sıfatlarını ifade eden Rahman, Rahîm, Kerîm, Alîm gibi isimler — doğrudan ilişkilidir. Pre-İslamik Arap geleneğinde de kullanılan bu ad, Hz. Ebû Bekir'in kızı Hz. Esmâ bint Ebî Bekir'in adı olmasıyla İslam kültüründe kalıcı prestij kazandı. Türkçeye Osmanlı döneminde yerleşen ismin halk söyleyişi Asuman ve Esma olarak farklı yorumlar kazandı.
Popülerlik
Esma, 1850-1970 arası Türkiye'nin en yaygın kadın isimleri arasında istikrarlı biçimde yer aldı; 1850'de #14 ile zirve sırasını gördü ve yüz yıl boyunca top-30'da kaldı. 1970'ler sonrası klasik-dini kadın isimlerinin genel düşüş eğilimiyle birlikte yavaş bir gerileme yaşadı. 2025'te #86 sıradadır; Fatma ve Ayşe'nin aynı dönemde gördüğü sert düşüşe göre daha yumuşak bir gerileme izledi — ismin kısa ve modern-sesli yapısı 21. yüzyıl kulak kabul sınırlarına daha uyumlu kalmayı sağladı.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Esmâ-i Hüsnâ (99 güzel isim), Kur'an'da Ahzab 33:40'ta "Allah'a ait olan en güzel isimler" olarak anılır. Tasavvuf geleneğinde bu isimleri zikretmek (ezberlemek ve tekrar etmek) Allah'a yakınlaşmanın manevi bir yolu olarak kabul edilir. İsmi Esmâ olan kişi, hem Hz. Ebû Bekir'in kızının cesaretli örneğini hem de Allah'ın isimlerinin toplamını çağrıştıran çift katmanlı bir dinî referans taşır.
Tarihi Figürler
Hz. Esmâ bint Ebî Bekir
595-692, Mekke / Medineİslam'ın ilk halifesi Hz. Ebû Bekir'in kızı, Hz. Aişe'nin abla tarafından kız kardeşi. Hicret gecesi (622) babasına ve Hz. Peygamber'e Sevr Mağarası'nda yemek götürürken kuşağını (niṭāk) ikiye bölerek yiyecekleri bağlamasıyla Dhāt al-Niṭāqayn (İki Kuşaklı Kadın) lakabını kazandı. Hz. Peygamber'in muhacirleriyle birlikte Medine'ye göç etti. 100 yaşına kadar yaşayarak sahabe kuşağının son tanıklarından biri oldu.
Yazım Varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- Arapça (kaynak)Asmāʾ (أسماء)
- UrducaAsma
- Latin harfleriyle (Batı)Asma / Esma
Esma ile İkili İsimler
Birlikte sık kullanılan ikili isim önerileri
Esma İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Esma isminin en çok kullanıldığı iller.