Fikri

Fikri, Arapça fikri — el-fikr (düşünce, tefekkür) sözcüğüne -i ekiyle türetilmiş — düşünceyle ilgili, fikre ait, tefekkür sahibi anlamına gelir. Aynı kökten et-tafakkur (tefekkür, derin düşünme), el-mufakkir (düşünür), el-mutafakkir (düşünen, tefekkür eden), el-fikra (fikir, ide) türetilmiştir. Tefekkür Kur'an'ın merkez kavramlarından biridir: Al-i İmran 190-191'de mü'minler yatafakkaruna fi halki es-semavati ve el-ard (göklerin ve yerin yaratılışı üzerine tefekkür ederler) olarak tanımlanır. Türk-İslam dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik erkek adıdır.

Aynı kökten et-tafakkur (tefekkür, derin düşünme — İslami manevi pratiğin merkez kavramı), el-mufakkir (düşünür, fikir üreten), el-mutafakkir (tefekkür eden) gelir. Aynı kökten ayrıca el-fikra (fikir, idea), et-tafkir (modern Arapçada thinking; Türkçedeki tefkir terkibinin kaynağı), el-iftikar (yoksulluk bilinciyle tefekkür) türetilmiştir. et-tafakkur (tefekkür) klasik İslami tasavvuf eğitim geleneğinin temel pratiklerinden biridir — zikr (Allah'ı anma) ile birlikte mü'minin manevi yolculuğunun iki ayağıdır. Hz. Peygamber'in "Bir saat tefekkür, altmış yıl ibadetten hayırlıdır" (İbn Hibban) hadisi tefekkür makamının manevi değerini pekiştirir. Klasik Sufi alimler (Gazali, İbn Arabi, Mevlana, Yunus Emre) eserlerinde tefekkür merkez bir tema olarak işlenir.