İlhami

İlhami, Arapça ilhami — al-ilham (ilham, manevi sezgi, Allah'ın kalbe ilettiği bilgi) sözcüğüne -i nisbet ekiyle türetilmiş — ilhama ait, ilham eseri olan, manevi sezgi sahibi anlamlarına gelir. al-Ilham klasik İslami tasavvuf kelam geleneğinin merkez kavramlarından biridir; wahy (vahiy — peygamberlere mahsus) ile ilham (ilham — velilere/salih-mü'minlere açık) arasındaki fark Sufi teolojisinin temel ayrımıdır. Şems Suresi 8'de fiil formu fa-alhamaha fujuraha wa-taqwaha (Allah ona kötülüğünü ve takvasını ilham etti) — insanın iyi kötü ayırt etme yetisinin Allah'ın ilhamı olduğu vurgulanır. Türk-İslam dindar edebi Anadolu ailelerinin sevdiği klasik erkek adıdır.

Aynı kökten alhama (ilham etti — Şems 8'de geçer), mulham (ilhamlanmış, ilham alan), al-ilham al-rabbani (ilahi ilham), istilham (ilham isteme) türetilmiştir. Hz. Peygamber'in "Sizden öncekilerde muhaddathun (kendilerine konuşulanlar) vardı; benim ümmetimde Ömer onlardandır" (Buhari) hadisi, Hz. Ömer'in ilham yeteneğini örnek verir. al-ilham aynı zamanda sanatçı şair ilhamı için de kullanılır; klasik Pers-Osmanlı edebi jargonunda ilham-ı Hak (Hakk'ın ilhamı), ilham bahş (ilham bağışlayan) gibi terkipler standart söyleyişindandır.