Filiz

Filiz, Türkçe filiz sözcüğünden gelir ve "tohumdan veya tomurcuktan çıkan körpe yeşil sürgün; yeni büyüyen, taze ve güçlü olan" şeklinde kullanılır. Sözcüğün Rumcadaki 'yapraklanma' anlamlı bir sözcükten mi, yerel Anadolu kullanımından mı geldiği kesin değildir. Önce bir güreş terimiyken 1935'ten sonra Yeni Türk kadın adları arasına girdi. Yeşilçam'ın Filiz Akın'ıyla özdeşleşen ad, 1960-1980 arasının en sevilen kız adlarındandır. TÜİK kayıtlarında Filiz ismine ilk olarak 1930 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1977 yılında 5. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 323. sırayla listelenmektedir.

Filiz, 'körpe sürgün, yeni çıkan yeşil dal' anlamına gelir. Sözcüğün kaynağı tartışmalıdır: Rumcada 'yapraklanma' anlamındaki bir sözcükten gelmiş olabileceği gibi, yerel Anadolu kullanımından doğmuş da olabilir. Aynı biçim Azericede de filiz olarak aynı anlamla yaşar. Türkçede aynı sözcükten filizlenmek (sürgün vermek) ve filiz sürmek (tazelenmek, yenilenmek) gelir. Sözcüğün şiirsel yükü deyimlerde açıkça görülür. 'Filiz gibi delikanlı' genç ve dinç olanı, 'umut filizi' henüz başlamış ama söz veren şeyi anlatır; 'filiz yeşili' ise ancak yeni açmış yaprakların o özel taze tonudur. Ad da tam bunu söyler: henüz açılmamış ama açacağı belli olan bir başlangıcı. Filiz önce bir güreş terimi ve erkek güreşçilere verilen bir lakaptı; 1935'ten sonra Yeni Türk kadın adları arasına alındı. Kadın adı olarak bilinen ilk örneklerinden biri, yazar Sabahattin Ali'nin 1937'de doğan kızı Filiz Ali'dir.