Gazali, kadın adı olarak 'ceylan' anlamındaki Gazal adının Kürtçede kızlara seslenirken aldığı biçimdir; erkeklerde İmam Gazali'yi anar. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2017: #499).
Deneyin
Gazali İsminin Anlamı ve Kökeni
Gazali, kadın adı olarak 'ceylan' anlamındaki Gazal adının Kürtçede kızlara seslenirken kullanılan biçimidir; Mardin, Urfa ve Hatay'da yaygın bir kadın adıdır. Klasik Arap ve Fars şiirinde ceylan, sevgilinin gözlerinin en bilinen benzetmesidir. Erkek adı olarak ise İmam Gazali'yi (1058-1111) anar; klasik İslam düşüncesinin en etkili figürlerinden olan Gazali'nin lakabının, babasının mesleği olan iplikçilikten mi, yoksa İran'da Tus yakınındaki Gazale köyünden mi geldiği tartışmalıdır. TÜİK kayıtlarında Gazali ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1875 yılında 150. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2017 yılı verilerinde 499. sırayla listelenmektedir.
Gazal, Arapçada ceylan demektir; klasik şiirde sevgilinin iri ve ürkek bakışlı gözleri hep ceylana benzetilir. Kürtçede kızlara seslenirken ada eklenen sesle Gazal, Gazali biçimine girer ve bu seslenme biçimi zamanla adın kendisi olmuştur. Divan şiirinin gazel türü de aynı Arapça köktendir; ceylan anlamındaki gazal ile aynı harflerle yazılmaz, ama gelenekte ceylanla ilişkilendirilir. Erkeklerde ise ad doğrudan İmam Gazali'nin lakabından gelir; bu lakabın, babasının iplikçilik (Arapça gazzal) mesleğinden mi, yoksa onun yaşadığı Tus yakınındaki Gazale köyünden mi geldiği tartışmalıdır. Böylece aynı yazılış, iki ayrı yoldan gelen iki adı taşır.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Gazali İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Gazali deyince öne çıkan üç özellik:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Bilgelik
Bu isim düşünen, tartan, konuşmadan önce anlamaya çalışan bir karakterle anılır. Bilgelik burada çok bilmek değil, ne zaman susulacağını bilmek demektir.
Aydınlık
İyi haberi paylaşmayı seven, kendi keyfini çevresine de bulaştıran, kötü günde bile bir kapı aralık bırakan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik aydınlık. Neşe kadar, umudu diri tutmak da bu niteliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
İslam düşünce tarihinin en büyük âlimlerinden İmam Gazali'yle anılan bir addır; TÜİK verilerinde Gazali adı 1854 yılında görülmeye başladı; 1875 yılında 150. sırayla zirveye ulaştıktan sonra 2017 yılında 499. sıraya geriledi.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 71.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Gazali adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Gazali adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İmam Gazali (1058-1111) klasik İslam'ın "Hüccetü'l-İslam" (İslam'ın delili) sıfatıyla anılan büyük düşünürüdür. "İhyau Ulumi'd-Din" tasavvuf ile fıkhı uzlaştıran başyapıttır; "el-Münkızü Mine'd-Dalal" otobiyografik ruh yolculuğunun klasik metnidir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
İmam Gazali
Horasan-Bağdat, 1058-1111Klasik İslam düşüncesinin 'Hüccetü'l-İslam' (İslam'ın delili) sıfatıyla anılan büyük figürüdür. Tasavvuf ile fıkhı uzlaştırması klasik Sünni düşüncenin yönünü belirlemiştir.
Edebiyatta ve Folklorda
İhyau Ulumi'd-Din
İmam Gazali · 1100Din ilimlerinin ihyası anlamına gelen 40 bölümlük başyapıt; klasik İslam ahlakının en etkili kitabıdır. İbadetler, ahlak, kalp hastalıkları ve manevi kurtuluş bölümleriyle yüzyıllarca okutulmuştur.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaغزالي (gazali)