Gözdem, 'seçilmiş, en beğenilen' anlamındaki gözde sözcüğüne iyelik eki gelmesiyle oluşur ve 'benim gözdem, en sevdiğim' demektir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2017: #502).
Deneyin
Gözdem İsminin Anlamı ve Kökeni
Gözdem, "gözde" (beğenilen, seçilmiş, en sevilen) sözcüğüne birinci tekil iyelik ekinin gelmesiyle kurulmuş bir kız adıdır; "benim gözdem, en sevdiğim" anlamına gelir. Gözde, Farsçadan gelen ve 'seçilmiş' demek olan bir sözcüktür; Türkçede göz sözcüğünden türemiş gibi duyulsa da kökeni ayrıdır. Çocuğa duyulan sevgiyi doğrudan bir seslenişe çeviren adlardandır. TÜİK kayıtlarında Gözdem ismine ilk olarak 1975 yılında rastlanmaktadır. İsim, en güncel veri olan 2017 yılında 502. sırayla kendi zirvesindedir.
"Gözde", Farsçada 'seçilmiş, seçkin' anlamına gelen bir sözcükten gelir; Türkçedeki güzide (seçkin) sözcüğü de aynı kaynaktandır. Osmanlı saray hareminde hükümdarın seçtiği cariyelere verilen unvandı; 'padişahın gözdesi' deyimi buradan gelir. Sözcük Türkçede göz sözcüğünün türevi olarak algılanır ve halk arasında 'gözü tutulan, göze giren' diye anlaşılır; ancak köken bakımından göz ile ilgisi yoktur. "-m" iyelik ekiyle sevgi bildiren ad kurmak Türkçede yerleşik bir yoldur: Arzum, Aşkım, Busem, Rüyam ve Sinem aynı kalıptandır. Bu adların ortak özelliği, bir niteliği değil o niteliğin sahibine duyulan bağı söylemeleridir.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Gözdem İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Gözdem isminde öne çıkan üç özellik:
Şefkat
Şefkat, bu ismin merkezindeki nitelik. Koruyan, gözeten, kimsenin fark etmediği ihtiyacı fark eden bir kalp. Türkçede bu nitelik sıcaklık ve emekle iç içedir.
Zarafet
Sözünü tartan, karşısındakini küçültmeden söyleyen bir incelik. Zarafeti kuran şey burada süs değil, ölçü.
Aydınlık
Bu isim aydınlık bir karakterle anılır: güler yüzlü, umutlu, karanlığı büyütmeyen biri. Aydınlık burada şımarıklık değil, iyi niyetin görünen hâlidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Gözdem 1975'te kayıtlara girer ve kırk yılı aşkın süredir aralıklarla görülür; en iyi sırasını 2017'de yakalamıştır. Gözde adının çok yaygın olduğu düşünülürse, iyelikli biçim dar bir çevrenin tercihi olarak kalmıştır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 410.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Gözdem adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Gözdem adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.