Gülbeyaz, 'beyaz gül' anlamına gelen bir kız adıdır; Farsça gül ile Arapçadan Türkçeye geçmiş beyaz sözcüklerinden oluşur. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #384).
Deneyin
Gülbeyaz İsminin Anlamı ve Kökeni
Gülbeyaz, 'beyaz gül' anlamına gelen bir kız adıdır: Farsça gül ile Arapçadan Türkçeye geçmiş beyaz sözcüklerinden oluşur. Divan şiirinde beyaz gül (gül-i sefid) saflığın, temizliğin ve zarafetin simgesidir; ad, doğan kıza bu tazeliği ve inceliği yakıştırır. Bazı ailelerde ad, 'kız yeter' anlamındaki Gülbes adının yerine, aynı dileği daha zarif bir sözle örtmek için de verilmiş olabilir. TÜİK kayıtlarında Gülbeyaz ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1863 yılında 96. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 384. sırayla listelenmektedir.
Gülbeyaz iki dilden gelen iki sözcüğün birleşimidir. Gül Farsçadır ve Türk ad geleneğinde en yaygın kadınlık belirtecidir; bir adın önüne ya da arkasına eklenerek kız adı kurar. Beyaz ise Arapçada 'beyazlık' demek olan bir sözcükten gelir ve Türkçede eski 'ak' sözcüğünün yanına yerleşmiştir. Aynı anlamı öz Türkçe Akgül adı ve Farsça gül-i sefid tamlaması da taşır. Ad, 'artık kız olmasın' dileğiyle verilen ve 'kız yeter' demek olan Gülbes adına ses olarak çok yakındır; kimi örneklerde Gülbeyaz'ın bu dileği daha zarif bir adla örttüğü düşünülür. Kayıtlarda 1850'lerden beri görülen ad, Gülbahar gibi gül adlarıyla aynı köklü geleneğin parçasıdır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Gülbeyaz İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça ve Arapça kökenli Gülbeyaz isminde öne çıkan iki özellik:
Zarafet
Zarafet, bu ismin en belirgin yanı. İnce düşünen, kırmadan söyleyen, ayrıntıyı gören bir duruş. Türkçede zarafet dış görünüşten çok tavırla ilgilidir.
Doğa Sevgisi
Mevsimi, havayı, toprağı gündelik hayatın parçası sayan bir karakter. Doğa sevgisi burada manzara beğenmek değil, ritmini oradan almak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Gülbeyaz 1854'te 176. sırayla kayıtlara girdi ve 1863'te 96. sırayla zirvesine çıktı; 1860'lar ve 1870'lerde çoğunlukla 100 ile 150. sıralar arasında görülen bir addı. 1880'lerden 1960'ların ortasına dek 140 ile 235. sıralar arasında, sürekli verilen bir ad olarak kaldı. 1960'ların sonundan itibaren geriledi: 1970'te 267., 1980'de 329., 1990'da 370., 2000'de 392. sıradaydı ve 2019'da 437. sırayla en alt noktasını gördü. Son yıllarda yeniden yükseliyor; 2025'te 384. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 5.100 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Gülbeyaz adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Gülbeyaz adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Klasik Pers-Osmanlı divan şiiri — gül-i sefid terkipleri
Klasik divan şairlerinin gazellerinde gül-i sefid (beyaz gül), gül-i ter (taze gül), gül-i ra'na (alımlı gül) gibi terkipler sevgilinin saflığını ve tazeliğini anlatan benzetmelerdendir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsça-Arapça (terkip)Gül-beyaz
- Farsça (anlam karşılığı)Gül-i Sefid
- AzericeGülbəyaz