Gülden, halk arasında 'gül nefesli, nefesi gül kokan' diye bilinen bir kız adıdır; Gülendam ya da Güldehen adlarının halk ağzında kısalmış biçimi olabilir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #403).
Deneyin
Gülden İsminin Anlamı ve Kökeni
Gülden, halk arasında 'gül soluklu, nefesi gül kokan' diye bilinen bir kız adıdır; kesin bir sözlük anlamı yoktur. Adın kaynağı büyük olasılıkla daha eski iki addır: 'gül endamlı, gül boylu' anlamındaki Gülendam ya da 'gül ağızlı' anlamındaki Güldehen; Gülden bunlardan birinin halk ağzında kısalmış biçimi olmalıdır. Her iki durumda da ad, gülün zarifliğini ve güzel kokusunu bir insanın varlığıyla özdeşleştirir; kız çocuklarına sıkça tercih edilen sevecen bir isimdir. TÜİK kayıtlarında Gülden ismine ilk olarak 1919 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1981 yılında 115. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 403. sırayla listelenmektedir.
Gülden'in ilk parçası Farsça gül sözcüğüdür. Ad için en güçlü açıklama, onu iki eski Farsça bileşik addan birinin halk ağzında kısalmış biçimi sayar: Gülendam, gül ile endam (boy, beden) sözcüklerinden 'gül endamlı, gül boylu' demektir; Güldehen ise dehen (ağız) sözcüğüyle 'gül ağızlı' anlamına gelir. Halk arasında ise sondaki -den hecesi nefes diye anlaşılır ve ad 'gül nefesli, nefesi gül kokan' diye yorumlanır; sondaki hecenin Farsçada kap bildiren -dan ekiyle 'gül kabı, gül vazosu' diye okunduğu da olur. Bütün bu okumalar klasik Fars-Osmanlı divan şiirinin dünyasına bağlanır; o şiirde gül-i ter (taze gül) gibi tamlamalar ve gül boylu, gül ağızlı sevgili imgeleri güzelliği anlatan yerleşik sembollerdendir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Gülden İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Gülden deyince öne çıkan üç özellik:
Zarafet
Zarafet, bu ismin en belirgin yanı. İnce düşünen, kırmadan söyleyen, ayrıntıyı gören bir duruş. Türkçede zarafet dış görünüşten çok tavırla ilgilidir.
Doğa Sevgisi
Bu isim doğayla kurulan bir bağla anılır: özgür, sade, kalabalıktan çok kırı ve denizi seven bir tavır. Türkçede doğadan alınan adlar en eski ve en sevilen katmandır.
Şefkat
İhtiyacı söylenmeden gören, yardımını da başa kakmayan bir yakınlık. Şefkat burada acımak değil, sahip çıkmak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Gülden, 1981'de #115 ile zirvesine ulaşan Cumhuriyet orta dönem Fars divan-estetiği çağrışımlı bir kadın adıdır. Gülden Karaböcek'in 1970'ler Türk sanat müziği sahnesindeki konumu ismin modern görünürlük zeminini destekledi.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 4.300 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Gülden adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Gülden adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Modern Kültürde
Gülden Karaböcek
Müzik · 1953Türk halk müziği, arabesk ve fantezi şarkıcısı (d. 1953, Ankara). 1960'ların sonunda başladığı sahne hayatında Gülden Fırtınası (1982), Duyar mısın Feryadımı (1985) ve Bir Mucize Allah'ım (1987) gibi albümlerle 1980'lerin en çok dinlenen kadın seslerinden biri oldu.
Ünlü İsimdaşlar
Gülden Karaböcek
Türk halk müziği, arabesk ve fantezi müziğinin önemli isimlerinden biri olan Gülden Karaböcek, 1960'ların sonundan bu yana sahne almaktadır.
Gülden Mutlu
2012'de çıkış şarkısı Unutamam Dedin ile tanınan pop şarkıcısı ve söz yazarı; Emre Aydın'ın Soğuk Odalar şarkısının sözlerini ve müziğini yazdı. İlk albümü Sen Yokken Olanlar 2014'te çıktı.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsça (kaynak)Gul-dan
- Azerbaycan TürkçesiGülden