Gültekin, Orhun Yazıtlarındaki Kül Tigin adının yeni harflerle okunuşudur; TDK adı 'güvenilir kimse' diye açıklar, halk arasında 'gül prensi' diye bilinir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2023: #450).
Deneyin
Gültekin İsminin Anlamı ve Kökeni
Gültekin, Göktürk şehzadesi Kül Tigin'in adından gelir: eski Türk yazısında Kültigin ile aynı biçimde yazılan ad, 1928 harf devriminden sonra Gültekin okunuşuyla yerleşti. Kül Tigin, Bilge Kağan'ın kardeşi ve ordu komutanıdır; adına dikilen yazıt Türkçenin en eski belgelerindendir. Tigin, hükümdar soyundan gelen genç şehzadelere verilen unvandır. Türk Dil Kurumu ise adı gül ve tekin sözcüklerinden 'güvenilir kimse' diye açıklar; halk arasında 'gül prensi' diye de bilinir. TÜİK kayıtlarında Gültekin ismine ilk olarak 1920 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1920 yılında 220. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2023 yılı verilerinde 450. sırayla listelenmektedir.
Gültekin'in kaynağı, II. Göktürk Kağanlığı'nın komutanı Kül Tigin'in (684-731) adıdır. Eski Türk yazısında Kültigin ile Gültekin aynı harflerle yazılır. Vilhelm Thomsen'in çözdüğü Orhun Yazıtları Türkiye'de 1925'te Necip Asım'ın çevirisiyle tanındı; ad da 1928 harf devriminden sonra bugünkü yazımıyla yerleşti, kişi adı olarak bilinen ilk örneği ise 1920'ye uzanır. Kül öğesinin anlamı tartışmalıdır; bir okumaya göre 'göl, deniz' demektir ve ad 'deniz prens' diye açıklanır. Tigin ya da tekin, hükümdar soyundan gelen genç şehzadelere verilen unvandır. Türk Dil Kurumu ise adı Farsça gül ile Türkçe tekin sözcüklerinden kurar ve 'güvenilir kimse' anlamını verir; halk arasındaki 'gül prensi' yorumu da gül sözcüğünden beslenir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Gültekin İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Türkçe ve Farsça kökenli Gültekin isminde öne çıkan üç özellik:
Asalet
İsmin ilk akla getirdiği şey asalet — ağırbaşlı, saygı gören, sesini yükseltmeden kendini kabul ettiren bir duruş.
Kararlılık
Bu isim kararlılıkla anılır — bağırarak değil, ısrarla. Zoru gördüğünde vazgeçmeyen, verdiği sözü unutmayan bir karakter. Türk isim geleneğinde böyle adlar sıklıkla bir dilekle verilir: çocuk hayatta sağlam dursun diye.
Zarafet
Az sözle anlatan, abartmayan, bir şeyi güzel kılan oranı sezen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik zarafet. Neyi söylemeyeceğini bilmek de bu inceliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Gültekin'in seyri iki evreli: 1920'de 220. sıradaki doruğun ardından 2015'te 526. sıraya kadar geriledi, sonra yeniden toparlandı. 2023 itibarıyla 450. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 9.500 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Gültekin adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Gültekin adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Tarihi Figürler
Kül Tegin
684-731, II. Göktürk HanedanıII. Göktürk Kağanlığı'nın ünlü komutanı ve Bilge Kağan'ın kardeşidir; onun anısına dikilen Kül Tigin Yazıtı, Orhun abidelerinin en görkemlilerindendir.
Edebiyatta ve Folklorda
Orhun Yazıtları — Kül Tegin Anıtı
Yollug Tigin · 732Kül Tigin'in (684-731) anısına kardeşi Bilge Kağan'ın diktirdiği bu yazıt, Türk yazılı edebiyatının başlangıcı sayılır. Gültekin adı, bu yazıttaki Kül Tigin adının yeni harflerle okunuşudur.
Ünlü İsimdaşlar
Kül Tegin
Bilge Kağan'ın kardeşi ve ordu komutanı; 27 Şubat 731'de öldü. Anısına ağabeyi tarafından 732'de diktirilen Kül Tigin Yazıtı, Orhun Yazıtları'nın en tanınmışıdır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Eski TürkçeKül Tigin
- TürkçeGültekin / Gül-Tegin / Alptekin