Hamide
Anlam ve Köken
Hamide, Arapça ḥamīda (حميدة) — ḥ-m-d (övmek, hamdetmek) kökünün dişil sıfat formu — "övülmeye değer, övgüye layık kadın" anlamını taşır. Aynı kökten al-Ḥamīd (Allah'ın esma'sından — Övülmeye Layık; Bakara 267, Hud 73), Maḥmūd (övülmüş;), Aḥmad / Muḥammad / Mehmet aynı kategoride. Türk-İslam dindar ailelerinde köklü bir kız adı tercihidir. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #389 sıradadır.
Arapça ḥamīda (حميدة), ḥ-m-d ("övmek, hamdetmek; teşekkür etmek") kökünün dişil sıfat-isim formudur — "övülmeye layık kadın." Bu kök Hz. Peygamber'in adı Muḥammad (defalarca övülmüş), Hz. İsa'nın müjdelediği Aḥmad (en çok öven/övülen) ile aynı kategoridir. al-Ḥamīd Allah'ın esma'sından biridir — Kur'an'da pek çok yerde al-ḥakīm al-ḥamīd veya al-ghaniyy al-ḥamīd terkiplerinde geçer (Bakara 267, Lokman 26, Sebe 6, Hud 73). Hamide kişi adı olarak "al-Ḥamīd sıfatının dişil yansıması" niyetini taşıyan dindar tercihtir; Ayrıca Hz. Peygamber'in eşi Hz. Hatîce için Ümmü'l-Hamîde tabiri de hadis kaynaklarında geçer.
Popülerlik
Hamide, 1850 TÜİK kayıtlarında 100-300 sıralarında bulunur ve 19. yüzyıl Osmanlı dindar saray-elit ailelerinin sevdiği klasik kız adı oldu. 20. yüzyıl boyunca dindar Türk-İslam ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #389 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Ḥamd (övgü, al-Ḥamd-u li'llāh = Allah'a övgü olsun), Müslüman'ın gündelik dilinin temel ifadelerinden biridir; Fatiha Suresi'nin de açılış kelimesi al-ḥamdu li'llāhi rabbi'l-'ālamīn'dir. al-Ḥamīd (Övülmeye Layık) Allah'ın esma'sıdır; Hamide adı bu sıfatın dişil-yansıması niyetiyle koyulan dindar bir tercihtir. Muḥammad / Mahmud / Hamide / Hamdi aynı kök ailesinin kız-erkek karşılıklarını oluşturur.
Kur'an-ı Kerim'de: Hud Suresi, 73. Ayet
Allah'ın rahmeti ve bereketleri sizin üzerinize olsun ey ev halkı! O, övgüye lâyık (al-ḥamīd), şanı yücedir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — al-Ḥamīd terkipleri (Bakara 267, Hud 73, Lokman 26, Sebe 6)
al-Ḥamīd (Övgüye Layık) Allah'ın esma'sından olarak pek çok ayette geçer; özellikle ticaret-zekat ahlakı (Bakara 267) ve Hz. İbrahim'e meleklerin müjdesinde (Hud 73) öne çıkar. Hamide adının manevi-Kur'anî temelini bu kullanımlar oluşturur.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaḤamīda (حميدة)
- FarsçaḤamīdeh
- UrducaHameeda
- BoşnakçaHamida
Ünlü İsimdaşlar
Hamide Topcuoğlu
SosyologTürk hukuk-sosyoloji alanının kurucu kadın akademisyenlerinden (1912-2002).
Hamide İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Hamide isminin en çok kullanıldığı iller.