Havva

Havva, İbranice kökenli "hayat, canlılık" anlamlarına gelen bir kız adıdır. İbrahimi üç dinin (Yahudilik, Hristiyanlık, İslam) ortak inancında Hz. Adem'in eşi ve insanlığın annesidir. Kur'an'da kişi adı olarak doğrudan geçmez ama Bakara 35, A'raf 19, Taha 117 gibi pek çok ayette Hz. Adem'in zawjuhu (eşi) olarak anılır. İslam tasavvuf geleneğinde Hz. Havva, Hz. Adem ile birlikte yaratılışın temel anlatısının iki figüründen biridir. Türk-İslam aile geleneğinin köklü kadın adlarındandır; 1855'te 9. sıraya yükselerek 19. yüzyıl ortasının yaygın kadın adlarından biri olmuştur.

İbranice Hawwah, h-y-y (yaşamak, hayat) kökünden türer ve Eski Ahit Tekvin (Yaratılış) 3:20'de bu anlam kitabi olarak açıklanır: "Ve Adem karısının adını Havva koydu, çünkü o bütün yaşayanların anasıydı" (İbr. hawwah ≈ hay — yaşayan). Aynı kökten İbranice hay (canlı), hayyim (hayat), haya (hayvan) sözcükleri türer. Arapçaya Hawwa biçiminde geçmiş, Osmanlı Türkçesi yoluyla Havva biçiminde Türkçeye yerleşmiştir. İbranice asli adın Türkçeye geçişinde Hawwah → Hawwa → Havva dönüşümü, h-sesinin Arap h'sine ve sonra Türkçe h'ye uyarlanmasını yansıtır. Aynı İslami-İbrani ortak mirasın diğer adları arasında Meryem, Musa, İsa, Yakub, Yusuf ve Adem yer alır.