İdris

ErkekArapçaGeleneksel

İdris İsminin Anlamı ve Kökeni

İdris, meyvesi hoş kokulu ve kerestesi değerli bir kiraz türünün adını taşır. Aynı zamanda İslam geleneğinde peygamber olarak kabul edilen ve Kuran'da adı geçen kutsal bir isimdir; ilim ve hikmetle özdeşleştirilir.

Arapça Idris — İslam peygamberlerinden birinin adı. Etimolojisi tartışmalı; en yaygın öneri Arapça d-r-s (ders çalışmak, öğretmek, ders vermek) kökünden türediği ve ders çalışan, öğreten, bilgin anlamına geldiği yönündedir. Başka bir görüş Hebrev-Aramic Hanokh (Hanok, Enoch) ismi ile akraba olduğu veya eski-Mısır drs (Thoth-Hermes-Trismegistus benzeri bilgelik figürleri) kökünden geldiği yönündedir. Kur'an'da ismi iki yerde doğrudan geçer: Meryem 19:56-57 ve Enbiya 21:85-86. İslami gelenekte Hz. İdris insanlığa yazı yazmayı, terzi işçiliğini, tartı ölçü sanatını öğreten peygamberdir — bu nedenle ders çalışma etimolojisi anlamsal olarak doğrulanır. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla İdris biçiminde yerleşti; klasik İslami erkek klasik adlandırmasının temel üyelerinden biri oldu.

Popülerlik

İdris, Osmanlı son dönemi İslami peygamber adları kuşağının temel üyelerinden biri olarak 1850'de #46 ile zirvesine ulaştı; 19. yüzyıl Türk-Müslüman aile geleneğinin (İdris, Yunus, İlyas, İsa, Süleyman) peygamber adı tercihinin parçasıydı. 20. yüzyılın ikinci yarısında klasik İslami adların genel gerilemesine eşlik etti. 2025'te #358 sırada — peygamber-soy adlarının kalıcı saygınlığını koruyor.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.232.462.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: Hz. İdris, İslam'ın 25 peygamberinden biri olarak hem Sünni hem Şii hem Alevi-Bektaşi geleneklerinde aynı saygıyla anılır. Kur'an'da adı iki yerde geçer: Meryem 19:56-57 ayetlerinde "Kitap'ta İdris'i de an. Şüphesiz o, çok sadık bir peygamberdi. Biz onu yüce bir makama yükselttik" ifadesiyle ve Enbiya 21:85-86 ayetlerinde sabırlı peygamberler arasında zikredilir. Yüce bir makama yükseltilmesi ifadesi, klasik İslami gelenekte Hz. İdris'in göğe diri iken yükseltildiği ve semavi varlık olarak devam ettiği inancına temel olur. Eski-Ahit'teki Hanuh (Enoch) figürüyle akraba sayılır; klasik İslami yorumda Hz. İdris yazıyı, terziliği ve astrolojiyi insanlara öğreten ilk peygamberlerden biri olarak anılır.

Tarihi Figürler

Hz. İdris Peygamber

İslami gelenek: tufandan önce, Hz. Nuh öncesi dönemi

Kur'an'ın 25 peygamberinden biridir. Meryem 19:56-57: "Kitap'ta İdris'i de zikret. Gerçekten o, pek doğru bir kimseydi, bir peygamberdi. Onu yüce bir makama yükselttik". Enbiya 21:85-86: "İsmail'i, İdris'i ve Zülkifl'i de (hatırla). Hepsi sabredenlerdendir". İslami gelenekte Hz. İdris'in insanlığa öğrettiği ilk beceriler — yazı yazma, terzilik, ölçü tartı, astronomi ilmi — klasik peygamber anlatımının temel nitelikleridir. Kur'an'da "onu yüce bir makama yükselttik" ayeti İslami hadis geleneğinde Hz. İdris'in diri iken göğe yükseltildiği inancına temel oluşturur. İbrahim öncesi dönemde yaşadığı ve Hz. Nuh'un dedesi veya büyük dedesi olduğu rivayet edilir. Yahudi-Hristiyan geleneklerde Enoch (Hanok) olarak bilinen figürle özdeşleştirilir.

Modern Kültürde

İdris Küçükömer

Edebiyat · 1925

Türk sosyal bilimci ve iktisatçı (1925-1987). Düzenin Yabancılaşması (1969) ve diğer çalışmalarıyla Türk siyasi toplumsal düşüncesinin 1960-80 döneminin en özgün seslerinden biri oldu. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi olarak Türk solunun teorik çerçevesinin kurulmasına katkı sağladı.

Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları

Dilsel türevler

  • Arapça (kaynak)Idrīs
  • Farsçaİdrîs
  • UrducaIdris
  • Endonezya/MalayIdris
  • KurmancîÎdrîs

Yazım varyantları

Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.

  • İbranice (akraba)Ḥanōkh

İdris ile İkili İsimler

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet