İdris, Kur'an'da adı geçen ve ilimle anılan peygamberin adıdır; Türkçede hoş kokulu idris ağacını da adlandırır. 1850 yılında 46. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 358. sırada yer alıyor.
Deneyin
İdris İsminin Anlamı ve Kökeni
İdris, İslam geleneğinde peygamber olarak kabul edilen ve Kur'an'da adı geçen köklü bir erkek adıdır; ilim ve hikmetle özdeşleştirilir. Türkçede ayrıca meyvesi hoş kokulu, kerestesi değerli bir kiraz türü de bu adı taşır. TÜİK kayıtlarında İdris ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında 46. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 358. sırayla listelenmektedir.
Arapça İdris, İslam peygamberlerinden birinin adıdır. Ad halk arasında ve bazı eski yorumlarda 'ders okumak, öğretmek' anlamındaki Arapça kökten açıklanır ve 'çok okuyan, öğreten bilgin' diye yorumlanır; Hz. İdris'in yazıyı ilk öğreten peygamber sayılması bu yorumu sevdirmiştir. Ancak Arap dilcileri adı Arapça saymaz, günümüz araştırmacılarının çoğu da onu dışarıdan gelmiş bir ad olarak görür. Bir görüşe göre ad, Yunanca Andreas adının Süryanice biçiminden, başka bir görüşe göre Ezra adının Yunanca söylenişi Esdras'tan gelir. İslami gelenek ise Hz. İdris'i Tevrat'ta Nuh'un ataları arasında anılan Hanok (Enoch) ile özdeşleştirir; kimi araştırmacılar da Hz. İdris'in bilgelik geleneğinin eski figürleriyle (Hermes-Thoth) özdeşleştirilmesine bakarak kökeni oralarda arar. Kur'an'da adı iki yerde doğrudan geçer: Meryem 19:56-57 ve Enbiya 21:85-86. İslami gelenekte Hz. İdris, insanlığa yazı yazmayı, terzi işini ve tartı-ölçü sanatını öğreten peygamber olarak anlatılır. Türkçeye Osmanlı Türkçesi yoluyla İdris biçiminde geçti ve klasik İslami erkek adlarının değişmezlerinden biri oldu.
İdris ile İsim Çiftleri
Birlikte sık kullanılan isim çifti önerileri
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
İdris İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. İdris deyince öne çıkan iki özellik:
Bilgelik
İsmin ilk akla getirdiği şey bilgelik: soğukkanlı, meraklı ve öğrenmeye açık bir zihin. Çevresindekilerin akıl danışmak için gittiği kişiyi tarif eder.
Doğa Sevgisi
Toprakla, suyla ve gökle kurulmuş sakin bir yakınlık; gösterişten uzak, mevsimin ritmine güvenen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik doğa sevgisi.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
İdris, kayıtların başladığı 1850'de 46. sıradaydı; bu, adın bugüne dek gördüğü en iyi sıradır. 19. yüzyıl boyunca 47 ile 78. sıralar arasında, sık verilen bir erkek adıydı. 1910'lardan sonra yavaş yavaş geriledi: 1920'de 84., 1930'da 111. sıradaydı. 1935'ten 1990'a dek, yarım yüzyılı aşkın bir süre 113 ile 140. sıralar arasında dengede kaldı. 1990'ların ortasından sonra düşüş hızlandı: 2000'de 201., 2010'da 307. sıraya indi. 2014'ten bu yana 345 ile 392. sıralar arasında dolaşıyor ve 2025'te 358. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 1.900 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
İdris adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — İdris adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. İdris, İslam'ın 25 peygamberinden biri olarak hem Sünni hem Şii hem Alevi-Bektaşi geleneklerinde aynı saygıyla anılır. Kur'an'da adı iki yerde geçer: Meryem 19:56-57 ayetlerinde "Kitap'ta İdris'i de an. Şüphesiz o, çok sadık bir peygamberdi. Biz onu yüce bir makama yükselttik" ifadesiyle ve Enbiya 21:85-86 ayetlerinde sabırlı peygamberler arasında zikredilir. Yüce bir makama yükseltilmesi ifadesi, klasik İslami gelenekte Hz. İdris'in göğe diri iken yükseltildiği ve semavi varlık olarak devam ettiği inancına temel olur. Eski-Ahit'teki Hanuh (Enoch) figürüyle akraba sayılır; klasik İslami yorumda Hz. İdris yazıyı, terziliği ve astrolojiyi insanlara öğreten ilk peygamberlerden biri olarak anılır.
Kur'an-ı Kerim'de: Meryem Suresi, 56. Ayet
Kitapta İdris'i de an; şüphesiz o, çok doğru bir kimse, bir peygamberdi.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. İdris Peygamber
İslam geleneği, Hz. Nûh öncesiKur'an'da adı geçen peygamberlerden biri. Meryem sûresi 56-57'de "pek doğru bir kimse, bir peygamber" diye anılır ve "onu yüce bir makama yükselttik" denir; Enbiyâ 85-86'da İsmail ve Zülkifl ile birlikte sabredenler arasında sayılır. İslam geleneğinde insanlığa yazıyı, terziliği, ölçü-tartıyı ve yıldız ilmini ilk öğreten kişi kabul edilir. Yahudi ve Hristiyan geleneğindeki Hanok (Enoch) ile özdeşleştirilir.
Modern Kültürde
İdris Küçükömer
Edebiyat · 1925Türk sosyal bilimci ve iktisatçı (1925-1987). Düzenin Yabancılaşması (1969) ve diğer çalışmalarıyla Türk siyasi toplumsal düşüncesinin 1960-80 döneminin en özgün seslerinden biri oldu. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi olarak Türk solunun teorik çerçevesinin kurulmasına katkı sağladı.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- ArapçaIdris
- Farsçaİdris
- UrducaIdris
- Endonezya/MalayIdris
- KurmancîÎdrîs
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- İbranice (gelenekte özdeşleştirilen ad)Hanok