İldem, eski Türkçe metinlerde 'nadim, pişman' anlamıyla geçen bir sözcüktür; halk arasında il (yurt) ve dem (an, soluk) sözcüklerinden 'yurdun soluğu' diye yorumlanır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2020: #473).
Deneyin
İldem İsminin Anlamı ve Kökeni
İldem, eski Anadolu Türkçesi metinlerinde 'nadim, pişman' anlamıyla geçen bir sözcükten gelen bir kız adıdır; Türk Dil Kurumu'nun eski metinlerden derlediği Tarama Sözlüğü'nde kayıtlıdır. Halk arasında ise ad il (yurt, memleket) ve dem (an, soluk) sözcüklerine bölünerek 'yurdun soluğu, memleketin anı' diye yorumlanır; kısa ve yumuşak sesiyle bu şiirsel okuma ada yakışır. Nadir kalmış, az bilinen bir addır. TÜİK kayıtlarında İldem ismine ilk olarak 1975 yılında rastlanmaktadır. İsim, en güncel veri olan 2020 yılında 473. sırayla kendi zirvesindedir.
İldem, eski Anadolu Türkçesinde 'nadim, pişman' anlamında kullanılmış bir sözcüktür; Türk Dil Kurumu'nun 13.-19. yüzyıl metinlerinden derlediği Tarama Sözlüğü'nde bu anlamla yer alır. Sözcük gündelik dilden zamanla çekilmiş, 20. yüzyılda kişi adı olarak yeniden canlanmıştır; ilk örnekleri 1960'ların başına uzanır. Halk arasındaki 'yurdun soluğu' yorumu adı iki parçaya böler: il, Eski Türkçede 'yurt, halk, devlet' anlamına gelen temel bir sözcüktür (Osmanlı'da vilayet, ülke) ve İlhan gibi adlarda yaşar; dem ise Farsçadan gelen 'an, soluk, zaman' sözcüğüdür ('bir dem', 'dem çekmek').
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
İldem İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. İldem deyince öne çıkan tek bir özellik:
Zarafet
Zarafet, bu ismin en belirgin yanı. İnce düşünen, kırmadan söyleyen, ayrıntıyı gören bir duruş. Türkçede zarafet dış görünüşten çok tavırla ilgilidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
İldem, TÜİK kayıtlarında 1975'ten itibaren görülen, eski bir Türkçe sözcükten gelen nadir bir kız adıdır. Yaygınlaşmamış, 500'lü sıralar çevresinde kalmış; son olarak 2020'de 473. sırada listelenmiştir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 220.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
İldem adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — İldem adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.