Zihni ismi “Zihinsel, akılla ilgili — Arapça 'zihn' kökünden” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2021: #476).
Zihni İsminin Anlamı ve Kökeni
Zihni, Arapça 'zihn' (zihin, idrak, anlayış) kelimesinden gelen ve 'zihinsel, akılla ilgili, idrakli' anlamına gelen klasik İslami bir erkek adıdır. Klasik Osmanlı medrese edebiyat geleneğinde alim ve şairlerin mahlas (lakap) olarak kullandığı adlardan biriydi. TÜİK kayıtlarında Zihni ismine ilk olarak 1858 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (90.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 2021 yılı verilerinde 476. sırayla listelenmektedir.
Arapça 'zihn' (zihin) kökünün -i eki ile türetilmiş biçimidir. Tarihteki tanınan taşıyıcısı Bayburtlu Zihni'dir (1797-1859): Karadeniz-Doğu Anadolu kökenli klasik dönem son divan şairi ve düz yazı ustası, Sergüzeşt-i Zihni eseriyle bilinir. Adı alim, münevver, zihni melekeleri keskin anlamlarıyla taşıyan Osmanlı entelektüel geleneğinin ürünüdür. Aynı kök aileden Zihin, Müzehher, Tezhip gibi kelimeler türer (farklı kökenden ama yakın ses).
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Popülerlik Hikâyesi
Zihni, TÜİK kayıtlarına 1858'de girdi ve aynı yıl 90. sırayla zirvesine ulaştı — Tanzimat sonrası medrese edebiyat geleneğinin son canlılığının yansımasıdır. Cumhuriyet sonrası popülerliği yavaşça azaldı; 2021'de 476. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 25.000 kişiden biri
- Nadir
Zihni ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Tarihi Figürler
Bayburtlu Zihni
1797-1859, Anadolu-divan-şairi19. yüzyıl Anadolu'sunun tanınmış halk ve divan şairidir; "Vardım ki yurdundan ayağ göçürmüş" dizesiyle başlayan ünlü şiiriyle, hem klasik hem halk şiiri geleneğinde iz bırakmıştır.
Deneyin
Zihni soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Ünlü İsimdaşlar
Bayburtlu Zihnî
Bayburtlu Zihnî (1797-1859); klasik 19. yüzyıl Anadolu-Türkçesi divan şiir geleneğinin bir kavramıdır.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaذهني (Dhihnī)
- TürkçeZihni / Zihnî