Kağan

Kağan, Eski Türkçe qaγan (𐱃𐰴𐰣) sözcüğünden gelir ve "hanlar hanı, yüce hükümdar, imparator" anlamını taşır; basit han unvanının üstündeki en yüksek Türk-Moğol hükümdarlık rütbesidir. Göktürk İmparatorluğu'nun (552-744) kurucularından itibaren Bumin Kağan, Bilge Kağan, Kapağan Kağan gibi adlarla tarihe geçen bu kadim unvan, modern Türk ebeveynlerinin 2020 sonrası milli-tarihsel dizi dalgasıyla yeniden benimsediği Türkçü simge isimlerden biridir.

Eski Türkçe qaγan (𐱃𐰴𐰣 — Göktürk runik yazısıyla), Proto-Türkçe-Moğol qaγan kökünden gelir ve pre-İslamik Türk-Moğol siyasi geleneğinin en yüksek hükümdarlık unvanıdır. Kaşgarlı Mahmud'un 11. yüzyıl Dîvân-ı Lugâti't-Türk'ünde kaghan/kağan — "hanların hanı, imparator" anlamıyla kayıtlıdır. Unvan Türk ve Moğol hanedanlarının birlikte kullandığı ortak bir siyasi kavramdır — Türklerde kağan (Göktürk, Uygur, Karahanlı, Kırgız), Moğollarda kağan/khaghan (Cengiz Han sonrası Moğol hanedanlarında) biçiminde varlığını sürdürdü. Kublai Kağan (1215-1294, Büyük Moğol İmparatorluğu hükümdarı), Marco Polo'nun Il Milione eserinde Cubilay Can/Kaan olarak tanıttığı figür, unvanın küresel tarihsel yankısının örneğidir. Modern Türkiye Türkçesinde özel ad olarak kullanımı 1960'lar sonrası Türkçü adlandırma akımıyla başlamıştır.