Oğuz

Türk modern edebiyatının en etkili yazarlarından. Tutunamayanlar (1971-72) adlı romanı, Türk postmodernist edebiyatının kurucu metni kabul edilir — 600 sayfayı aşan bu yapıt, okuyucunun ilk elden karşılaştığı metin biçimi, tür ve anlatıcı deneyleriyle Türkçede daha önce denenmemiş bir anlatı cesaretini gösterir. 43 yaşında hayatını kaybetmesi, Türk edebiyatının en büyük erken kayıplarından biri olarak anılır.

Oğuz boylarının yazıya geçmiş destansı hikâye külliyatı. On iki hikâyeden oluşan Vatikan ve Dresden nüshaları, Oğuz beyleri Salur Kazan, Bamsı Beyrek, Dirse Han gibi kahramanların maceralarını anlatır. Türkçenin en eski zengin edebiyat metinlerinden biridir ve 2018'de UNESCO Dünya Mirası listesine alındı.

Türk soy mitinin ana anlatısı. 13. yüzyıl Uygur harfli nüshası Paris Bibliothèque nationale'de bulunan bu destan, Oğuz Han'ın doğuşundan altı oğluna ve 24 torununa kadar olan soy silsilesini aktarır. Türk halklarının paylaşılan kurucu hikâyesi olarak Anadolu'dan Moğolistan'a kadar yaşayan tüm Türk dillerinde varyantları bulunur.

Oğuz Atay'ın başyapıtı, Türk postmodern edebiyatının milâdı. UNESCO'nun 2002'de "yüzyılın 100 kitabı" listesine aldığı tek Türkçe romandır. Roman, intihar eden arkadaşı Selim Işık'ın arkadaş çevresini araştıran anlatıcının bireysel-toplumsal hesaplaşmasını karmaşık bir anlatı mimarisiyle kurar.