Mahire

Mahire, Arapça Māhira (ماهرة) — m-h-r (hüner-kazanmak; ustalaşmak; beceri-edinmek) kökünden ism-i fâ'il dişil-formu — hünerli, becerikli, ustalaşmış, elinden-iş-gelen kadın anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Hünerli, becerikli, elinden iş gelen kimse manasında nitelendirir. Eril karşılığı Māhir (hünerli). Aynı kök-ailesinden al-mahāra ("hüner, ustalık, beceri; klasik halk-Arapça söz-yapısı; modern Arapça-Türkçe yan-form söz-yapısı; al-mahāra al-yadawiyya — el-hüneri yan-form söz-yapısı yan-bağlanır"), mahara / yamhuru (hünerli-oldu / hünerli-olur), al-Mihrab ("yan-form söz-yapısı; klasik İslamî mîmârî-jargonunun söz-merkezindeki söz-yapısı; namaz-yönü-niş söz-imgesi; aynı kök-aile yan-yorumu yan-bağlanır; Âl-i İmrân 3:37 Kullamā dakhala 'alayhā Zakariyyā al-miḥrāba — Hz. Zekeriya yan-bağlamı; bk. Zekeriya maddesi söz-örgüsü"), al-Maharī (yan-form söz-yapısı; klasik halk-Arapça yan-form), al-Tamāhur (yan-form söz-yapısı; karşılıklı-hünerleşme), al-Mahharī (yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-tasavvuf-edebî söyleminde Mâhire-i 'aşk (aşk-mâhiresi), Mâhire-i Hudâ (Hudâ-mâhiresi) yan-form söz-yapıları klasik halk-tasavvuf-jargonunun söz-imgesi. 139 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #405 sıradadır.

Arapça Māhira (ماهرة), m-h-r ("hüner-kazanmak; ustalaşmak; beceri-edinmek; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde hüner-ustalık kök-ailesinin merkez söz-yapısı") kökünden ism-i fâ'il dişil-formu — hünerli, becerikli, ustalaşmış, elinden-iş-gelen kadın. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Hünerli, becerikli, elinden iş gelen kimse manasında nitelendirir. Eril karşılığı Māhir ("hünerli; klasik halk-Arapça söz-yapısı"). Aynı kök-ailesinden al-mahāra ("hüner, ustalık, beceri; klasik halk-Arapça söz-yapısı; modern Arapça-Türkçe yan-form söz-yapısı; al-mahāra al-yadawiyya — el-hüneri yan-form söz-yapısı yan-bağlanır; al-mahāra al-fanniyya — sanatsal-hüner yan-form söz-yapısı"), mahara / yamhuru ("hünerli-oldu / hünerli-olur; klasik halk-Arapça"), al-Mihrab ("yan-form söz-yapısı; klasik İslamî mîmârî-jargonunun söz-merkezindeki söz-yapısı; namaz-yönü-niş söz-imgesi; aynı kök-aile yan-yorumu yan-bağlanır; Âl-i İmrân 3:37 Kullamā dakhala 'alayhā Zakariyyā al-miḥrāba wajada 'indahā rizqā — "Zekeriya ne zaman onun yanına mihraba girse, yanında bir-rızık-bulurdu" — Hz. Zekeriya-Hz. Meryem kıssası yan-bağlamı; bk. Zekeriya, Zekeriye, Meryem, Meyrem maddeleri söz-örgüsü"), al-Maharī ("yan-form söz-yapısı; klasik halk-Arapça yan-form"), al-Tamāhur ("yan-form söz-yapısı; karşılıklı-hünerleşme"), al-Mahharī ("yan-form söz-yapısı"), al-Mumāhara (yan-form söz-yapısı; karşılıklı-hüner-yarıştırma), al-Mahr ("mehir; klasik İslamî fıkıh-jargonunda evlilik-mehri yan-form söz-yapısı; aynı kök-aileden Nisâ 4:4 Wa-ātū al-nisā'a ṣaduqātihinna niḥlatan — al-mahr yan-bağlamı yan-bağlanır") yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-tasavvuf-edebî söyleminde Mâhire-i 'aşk ("aşk-mâhiresi; klasik halk-tasavvuf-jargonu"), Mâhire-i Hudâ ("Hudâ-mâhiresi; klasik halk-tasavvuf-edebî söz-yapısı"), Mâhire-i Yâr (sevgili-mâhiresi), Mâhire-i Sanat (sanat-mâhiresi), Mâhire-i Edeb (edeb-mâhiresi) yan-form söz-yapıları klasik halk-tasavvuf-jargonunun söz-imgesi. Klasik Türk halk-türkü-edebî söyleminde Mâhire-yârın-yumuşak-yan-yan-zarafeti, Mâhire-yârın-onursal-yan-yan-asîlliği, Mâhire-yârın-hünerli-yan-yan-zarafeti yan-form söz-yapıları yer aldı. Mahire özellikle dindar-eğitimli Osmanlı-Anadolu Türk-İslam ailelerin sevdiği klasik kız-adlandırma kategorisinde 14-20. yüzyıllar boyunca yer aldı. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Mâhire / Mahire / Māhira yan-formlarında yerleşmiştir.