Nazmiye

Nazmiye, Arapça kökenli 'nazm' sözcüğünden türemiş olup şiir, vezinli söz ve şiirle ilgili anlamlar taşır. Dilin en ince ve işlenmiş biçimi olan şiiri çağrıştıran bu isim, söze ve sanata duyulan sevginin bir yansıması olarak değerlendirilebilir.

Arapça Naẓmiyya (نظمية) sözcüğü — naẓm (نظم, "düzen, dizim, sıralama; şiir, manzum-ifade") kök-kelimesine nisbet eki eklenerek oluşturulmuş kadın-ad formudur: "düzen-sahibi, manzum-ifadeye-bağlı, şiirsel düzene-ait". N-ẓ-m (ن-ظ-م) kökü Arapçada "dizmek, sıralamak, düzenlemek, boncuk-gibi bağlamak" anlam-ailesini taşır; aynı kökten nazım (manzum-şiir, düzenleme), nâzım (dizicı, düzenleyen, şair), intizâm (intizam, düzen), munazzam (düzenli), munâzeme (karşılaştırmalı-düzenleme) kelimeleri türer. Klasik edebiyat-kuramında naẓm kavramı nesir (düzyazı) karşısında manzum-ifade (şiir) için kullanılan teknik-terimdir. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Nâzmiye veya Nazmiye biçiminde yerleşti. Erkek formu Nâzım — Türk şiirinin en tanınmış ismi Nâzım Hikmet'in adı — aynı kökten gelir ve ad-ailesinin kültürel yükünü pekiştirir.