Mehmet

ErkekArapçaPopüler

Mehmet İsminin Anlamı ve Kökeni

Mehmet, Arapça kökenli Muḥammad adının Türkçeleşmiş biçimidir — "övülmüş, övgüye layık" anlamına gelir. Hz. Muhammed'in adının Osmanlıca ve modern Türkçede yerleşik halk kullanımı olarak, Türk adlandırma geleneğinin en temel isimlerinden biri sayılır.

Arapça Muhammad, h-m-d (övmek, hamdetmek) kökünün pasif çift şiddet kalıbındadır — "defalarca övülmüş" anlamına gelir. Türkçe söyleyişe zamanla Muhammed ve onun vernaküler halk biçimi olan Mehmed/Mehmet olarak iki çatal verdi: Muhammed formal dini bağlamda, Mehmet ise gündelik ve resmi nüfus kayıtlarında yerleşti. Osmanlı sarayında ikisi de kullanılmış, Cumhuriyet sonrası Mehmet standart hale gelmiştir. 150 yıldır Türkiye'nin en yaygın erkek ismidir.

Popülerlik

Mehmet, 1850-1970 arasında 120 yıl boyunca Türkiye'nin en yaygın erkek ismi olarak tahtta kaldı — TÜİK kayıtlarında en uzun süreli zirvede kalan Türk ismidir. 1970 sonrası Cumhuriyet modernleşmesi ve şehirli ebeveyn tercihlerinin çeşitlenmesiyle tedrici bir düşüş başladı. 2025'te #28 sıradadır. Hâlâ en yaygın yirmi isim arasında olmasına rağmen, İbrahim ve Mustafa gibi klasik peygamber isimlerinin genelindeki gerilemeyi yansıtır.

Popülerlik Trendi

Düşüyor
1.18.34.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: Mehmet, Hz. Muhammed'in adının Türkçe halk biçimi olarak doğrudan peygambere göndermedir. Muhammad ismi Kur'an'da dört kez anılır (Al-i İmran 3:144, Ahzab 33:40, Muhammed 47:2, Fetih 48:29); ayrıca Ahmed biçiminde Saf 61:6'da İsa Peygamber'in kendisinden sonra geleceğini haber verdiği isim olarak geçer. Türk-İslam ebeveyn kültüründe çocuğa bu ismi vermek, peygamber sevgisini bir aile emaneti olarak aktarmanın geleneksel yoludur.

Tarihi Figürler

Fatih Sultan Mehmed (II. Mehmed)

1432-1481, Osmanlı İmparatorluğu

Osmanlı'nın yedinci sultanı (1444-1446 ve 1451-1481). 29 Mayıs 1453'te Konstantinopolis'i fethederek Bizans İmparatorluğu'nu sona erdirdi ve İstanbul'u imparatorluğun başkenti yaptı. 21 yaşında bu zaferi kazanmış olması, onu Türk tarihinin en belirgin simgelerinden biri haline getirdi — Fatih (fetheden) unvanını ölümsüzleştirdi.

Mehmet Akif Ersoy

1873-1936

İstiklal Marşı'nın şairi, Türk edebiyatının en önemli modern isimlerinden. Safahat (1911-33) yedi ciltlik şiir külliyatı, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş döneminin ahlaki ve toplumsal meselelerini işler. 1921'de meclis tarafından seçilen İstiklal Marşı, ulusal marş olarak bugün de okunmaktadır.

Edebiyatta ve Folklorda

İnce Memed (roman serisi)

Yaşar Kemal · 1955

Dört kitaplık destansı roman serisinin başkarakteri İnce Memed'in adı, Mehmet'in Anadolu halk söyleyişi olan Memed'dir. Toros köylüsü, haksızlığa karşı dağa çıkan bir halk kahramanı portresi — Türk modern edebiyatının en tanınan karakterlerinden. 40'tan fazla dile çevrildi.

Modern Kültürde

Mehmed: Bir Cihan Fatihi

Dizi · 2018

Kanal D'de 2018'de başlayan, Serkan Çayoğlu'nun Fatih Sultan Mehmed rolünü üstlendiği tarihi dizi. Osmanlı'nın İstanbul fethine giden yolu, genç sultanın 21 yaşındaki vizyonunu merkeze alarak anlatır.

Yazım Varyantları

Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.

  • Arapça (kaynak)Muḥammad
  • Türkçe (formal)Muhammed
  • FarsçaMohammad
  • Urduca / Güney AsyaMohammad / Mohammed
  • Boşnakça / ArnavutçaMuhamed

Mehmet ile İkili İsimler

Ünlü İsimdaşlar

Mehmet Akif Ersoy

Şair

Türk milli şairi ve İstiklâl Marşı'nın yazarı (1873-1936). Yedi ciltlik *Safahat* külliyatıyla 20. yüzyıl başının İslamcı-modernist Türk şiir geleneğinin merkezindedir.

Fâtih Sultan Mehmed

Osmanlı Padişahı

Osmanlı'nın 7. padişahı (1432-1481). 1453'te İstanbul'u fethederek Doğu Roma İmparatorluğu'na son vermiş, *Fâtih* (Fetheden) onursal sıfatını almıştır. Kanunnâmesi ve Topkapı Sarayı yapımı saltanatına aittir.

Mehmet Şimşek

Ekonomist / Bakan

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı (2023-), önceki 64-65. Hükümetlerde Başbakan Yardımcısı (2015-2018) ve 60-63. Hükümetlerde Maliye Bakanı (2009-2015). Merrill Lynch'te baş ekonomist olarak çalışmış (2000-2007).

Mehmet Oz

Hekim / SunucuYabancı

Türk Amerikan kalp damar cerrahı (d. 1960). Columbia Üniversitesi'nde profesörlük yapmış, ABD'de *The Dr. Oz Show* (2009-2022) ile geniş kitlelere ulaşan tıbbî tavsiye programının sunucusu olmuştur.

Mehmet İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Mehmet isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet