Mehmetali

Mehmetali, Türkçe-Arapça compound: Mehmet ("Hz. Muhammed peygamberin Türkçe yumuşak-söyleyiş yan-formu; bk. Mehmet maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve Ali ("Hz. Ali — Hz. Peygamber'in damadı, klasik İslamî dördüncü-halife; bk. Ali maddesi yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının terkibinden Hz. Muhammed ve Hz. Ali onursal-mirasını yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi anlamlarına gelir. Klasik Anadolu halk-türkçesinin söz-merkezindeki Türkçe-Arapça hibrid compound söz-yapılarındandır; iki-onursal-figür birleşimi klasik İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki figürlerin söz-yapısının söz-imgesi. Aynı söz-yapı-yan-form-örgüsünden Mehmet-Ali, Mehmet-Hasan, Mehmet-Hüseyin, Mehmet-Yusuf, Mehmet-Akif, Mehmet-Fatih, Mehmet-Said, Hasan-Hüseyin yan-form söz-yapıları klasik Anadolu Türk-İslam halk-adlandırma söz-örgüsünün söz-imgeleridir. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Mehmet-Ali yârın-onursal-yan-zarafeti, Mehmet-Ali yârın-asîl-yan-zarafeti yan-form söz-yapıları klasik halk-aile söz-örgüsünün söz-imgeleridir. Tarihsel-referansları arasında klasik Mısır tarih söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür Mehmed Ali Paşa (1769-1849 — Mısır vâlîsi, Kavalalı-Hânedânı'nın kurucusu, klasik Mısır-modernleşme dönemi söz-merkezindeki figür) ve modern Türk siyâset söz-örgüsünde Mehmet Âli Aybar (1908-1995 — Türkiye İşçi Partisi kurucusu, modern Türk siyaset-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür) yer alır. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #437 sıradadır.

Türkçe-Arapça compound Mehmetali, iki söz-unsurunun birleşmesiyle yapılmıştır: Mehmet ("Hz. Muhammed peygamberin Türkçe yumuşak-söyleyiş yan-formu; bk. Mehmet maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada; Muḥammad — övülmüş, methedilmiş yan-yorumlu söz-yapısı; klasik İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki figürün onursal-adı; al-Maḥmūd yan-form söz-örgüsü") ve Ali ("Hz. Ali — 'Aliyy — yüce, en-yüksek yan-yorumlu söz-yapısı; al-'Aliyy Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından; klasik İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür Hz. Ali ibn Abī Ṭālib — Hz. Peygamber'in damadı (Hz. Fâtıma'nın eşi), klasik İslamî dördüncü-halife (h. 656-661), klasik İslamî sahabi-onursal-grubun söz-merkezindeki figür; bk. Ali maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") söz-unsurlarının terkibinden Hz. Muhammed ve Hz. Ali onursal-mirasını yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi. Klasik Anadolu halk-türkçesinin söz-merkezindeki Türkçe-Arapça hibrid compound söz-yapılarındandır; iki-onursal-figür birleşimi klasik İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki figürlerin söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı söz-yapı-yan-form-örgüsünden Mehmet-Ali, Mehmet-Hasan, Mehmet-Hüseyin, Mehmet-Yusuf, Mehmet-Akif, Mehmet-Fatih, Mehmet-Said, Hasan-Hüseyin, Ali-Rıza, Mustafa-Kemal yan-form söz-yapıları klasik Anadolu Türk-İslam halk-adlandırma söz-örgüsünün söz-imgeleridir; klasik halk-türkçesinin söz-merkezindeki söz-yapısının söz-imgesi. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Mehmet-Ali yârın-onursal-yan-zarafeti, Mehmet-Ali yârın-asîl-yan-zarafeti, Mehmet-Ali yârın-yumuşak-yan-yan-zarafeti yan-form söz-yapıları klasik halk-aile söz-örgüsünün söz-imgeleridir; klasik Anadolu halk-aşıklarının türkülerinde Mehmet-Ali-yârın-onursal-yan-yan-zarafeti, Mehmet-Ali-yârın-iman-yan-yan-yan-bağlılığı yan-formlarında yer aldı. Tarihsel-referansları arasında klasik Mısır tarih söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür Mehmed Ali Paşa (1769-1849 — Kavala-doğumlu Türk-Arnavut-asıllı Mısır vâlîsi, h. 1805-1848; klasik Kavalalı-Hânedânı'nın kurucusu, klasik Mısır-modernleşme dönemi söz-merkezindeki figür; klasik Osmanlı-Mısır söz-örgüsünün söz-imgesi; Kahire'de Muḥammad 'Alī Mosque — Muhammed Ali Câmii yan-bağlamlı yapı söz-yapısı söz-merkezi; klasik Mısır askerî-modernleşme söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı), Mehmet Ali Aybar (1908-1995 — Türk siyâsetçi, hukukçu, gazeteci; Türkiye İşçi Partisi (TİP) kurucusu ve genel-başkanı; modern Türk siyaset-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür; klasik Türk sol-siyâset söz-örgüsünün söz-imgesi), klasik Osmanlı şâir Mehmed Âkif Ersoy (1873-1936 — İstiklâl Marşı şâiri, klasik Türk-İslam edebî söz-örgüsünün söz-merkezi figür; Safahat yan-bağlanır) yan-bağlamlı söz-yapıları yan-bağlanır. Klasik Türk-İslam halk-türkçesinin söz-merkezindeki çift-isim yan-form söz-yapısı klasik Anadolu halk-adlandırma söz-örgüsünün söz-imgesi; çift-isim-koyma geleneği klasik Türk-İslam halk-mirasının söz-merkezindeki söz-yapısının söz-yansıması. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Mehmet-Ali / Mehmedali / Mehmetali yan-formlarında yerleşmiştir.