Memet, Mehmet adının halk ağzındaki yalın söyleyişidir; kökü Muhammed'e, 'defalarca övülmüş' anlamına uzanır. 1918 yılında 19. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 425. sırada yer alıyor.
Deneyin
Memet İsminin Anlamı ve Kökeni
Memet, Arapça Muhammad — h-m-d kökünden "defalarca övülmüş" en yaygın varyantıdır. Mehmet'in h sesinin halk telaffuz düşmesiyle ortaya çıkan ses uyumlu biçim. Yaşar Kemal'in İnce Memed roman serisinde başkahraman İnce Memed'in adı, Memet'in Anadolu halk söyleyişi olarak Türk modern edebiyatına yerleşmiştir.
Memet; Muhammed, Mehmet ve Muhammet ailesinin Anadolu halk söyleyişindeki bir başka biçimidir. Mehmet'in içindeki h sesinin konuşma dilinde düşmesiyle oluşmuştur: Meh-met, Me-met. Kelime de kök de aynıdır; "övmek, hamdetmek" anlamındaki Arapça kökten gelir. Bu yumuşama, Türkçenin Arapça seslerdeki sertliği kendi ağzına göre eritmesinin tipik bir örneğidir. Memet söyleyişi Anadolu ağızlarında yaygındır; Yaşar Kemal'in 1955'te yayımladığı İnce Memed romanı ise bu halk söyleyişini Türk edebiyatının kalıcı bir karakter adına dönüştürmüştür.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Memet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Memet isminde öne çıkan iki özellik:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı en sıcak nitelik. Girdiği ortamı canlandıran, umudunu kolay kaybetmeyen, çevresine iyi gelen bir varlık. Türkçede bu nitelik ışıkla anlatılır.
Cesaret
Riski gören ama yine de ilk adımı atan, kalabalığa karşı da olsa fikrini söyleyen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik cesaret. Ataklık değil, sorumluluk almak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Memet, 1850'den itibaren TÜİK kayıtlarında görülür ve 19. yüzyılın en yaygın erkek adlarından biriydi; 1850'de 24. sıradadır. Bu yerini 20. yüzyılın ilk yarısında da korur: 1918'de 19. sırayla en yüksek yerine çıkar, 1930'da hâlâ 20. sıradadır. 1940'ların sonundan sonra hızlı bir düşüş başlar: 1957'de 92., 1975'te 233., 1982'de 412. sıradadır. O günden beri hemen hemen yerinde sayar; 2001'de 495. sırayla en alt noktayı görmüş, 2025'te 425. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Memet en çok Adıyaman'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 2,9 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 3.500 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Memet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Memet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Memet tüm Mehmet/Muhammed/Muhammet varyantları gibi Hz. Çocuğa bu adı koymak Hz. Peygamber sevgisinin halk söyleyişiyle aktarımıdır.
Benzer İslami adlar için:
Edebiyatta ve Folklorda
İnce Memed (roman serisi)
Yaşar Kemal · 1955Türk modern edebiyatının köşe taşı; dört kitaplık destansı roman serisi (1955, 1969, 1984, 1987). Toros köylüsü İnce Memed, haksızlığa karşı dağa çıkan bir halk kahramanı portresi olarak işlenir. 40'tan fazla dile çevrildi; Türkiye'nin uluslararası edebiyat hatırasına kalıcı bir karakter armağan etti. Memet/Memed söyleyişi, bu kahramanla birlikte edebiyat okurlarının belleğine yerleşti.
Modern Kültürde
İnce Memed (1984 sinema uyarlaması)
Film · 1984Peter Ustinov'un yazıp yönettiği Memed My Hawk (1984), İngiltere-Yugoslavya ortak yapımıdır; Türkiye çekim izni vermediği için Yugoslavya'da çekildi. Memed'i Simon Dutton, Abdi Ağa'yı Ustinov oynadı. Yaşar Kemal'in romanını dünya sinemasına taşıyan uyarlamadır.
Ünlü İsimdaşlar
Memed (İnce Memed roman karakteri)
Yaşar Kemal'in İnce Memed roman serisinin (1955-1987) başkahramanı; Anadolu köylüsünün haksızlığa karşı direnişinin simgesidir.
Memet İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Memet isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaMuhammad
- Türkçe (varyantlar)Mehmet / Muhammed / Muhammet / Memet