Meltem

Meltem, yaz aylarında Ege kıyılarında her öğleden sonra kuzeyden esen serin deniz rüzgârının adıdır. Sıcak yaz günlerini serinleten bu rüzgâr, Ege ve Akdeniz kıyılarının vazgeçilmez bir parçasıdır; ad da bu ferahlığı ve hafifliği çağrıştırır. Kız adı olarak 1940'ların sonunda kayıtlara girdi ve 1960'lardan sonra giderek sevildi. TÜİK kayıtlarında Meltem ismine ilk olarak 1946 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1991 yılında 39. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 393. sırayla listelenmektedir.

Türkçe meltem, "yaz aylarında düzenli esen, serinleten deniz rüzgârı" demektir; Ege'de bu rüzgâr yazın her öğleden sonra kuzeyden eser. Sözcüğün nihai kökeni tartışmalıdır; en güçlü olasılık, İtalyanca mal tempo ('kötü hava') deyiminden alınmış olmasıdır. Bu açıklamaya göre sözcük Türkçeye Akdeniz denizcilerinin dilinden geçmiştir; aynı rüzgâr bugün Yunancada da meltemi diye anılır. Meteoroloji dilinde aynı hava akımı etezyen rüzgârları diye bilinir; bu ad Antik Yunanca etesios (yıllık, her yıl tekrarlanan) sözcüğünden gelir. Akdeniz havzasının yazına damgasını vuran bu rüzgârlar özellikle Ege Denizi'nde temmuz ve ağustos aylarında kuvvetli eser. Türkçede kelime, coğrafi anlamının yanına şiirsel bir çağrışım da almıştır: "meltem rüzgârı", "meltemli akşam" gibi kullanımlar serinliği ve hafifliği anlatır. Özel ad olarak Meltem, 1980'ler ve 90'lar Türkiye'sinde doğadan gelen kadın adları dalgasıyla birlikte yaygınlaşmıştır.