Meltem

Meltem, yaz aylarında karadan denize doğru esen mevsimlik rüzgârın adıdır. Ege ve Akdeniz kıyılarının vazgeçilmez bir parçası olan bu serinletici rüzgâr, doğanın ritmiyle özdeşleşmiş bir isim olarak Türkçede hem coğrafi hem de şiirsel bir anlam taşır.

Türkçe meltem sözcüğü — "akşamüstü esen ılık-hafif deniz-rüzgârı; yaz aylarında Ege-Akdeniz'de düzenli-esen kuzey-rüzgârı" anlamını taşır. Kelime Yunanca meltémi / meltemion (yaz-esintisi, Etesian rüzgârları) kaynağından Osmanlı Türkçesine geçmiştir. Meteoroloji literatüründe Etesian (Antik Yunanca etēsios — yıllık, düzenli) rüzgârlar olarak bilinen bu hava-akımı Akdeniz havzasının yaz-aylarındaki karakteristik-olayıdır; özellikle Ege Denizi'nde Temmuz-Ağustos'ta kuvvetli-olarak görülür. Türkçeye yerleşirken kelimenin Yunan-Akdeniz kökeni şiirsel-estetik bir çağrışım kazandırdı — meltem rüzgârı, meltemli akşam deyimleri klasik-Türk şiir-kültüründe Akdeniz estetiğini anlatan standart ifadeler oldu. Özel-ad Meltem 1980-90 Türkiye'sinin doğa-estetik kadın adları dalgasının parçası olarak yaygınlaştı.