Memiş
Memiş İsminin Anlamı ve Kökeni
Memiş, Türkçe Mehmet adının Anadolu halk söyleyişinde -iş sevgi-okşama ekiyle yumuşamış sevgi-kısaltma biçimidir. Mehmet < Arapça Muhammed — Hz. Peygamber'in adı — kökenli olup h-m-d (övmek, hamd etmek) kökünden "övülmüş, çok methedilen" anlamına gelir. Klasik Türk-İslam geleneğinde Hz. Peygamber'in onursal adının çocuklara doğrudan konulmaması, Mehmet/Memet/Memiş/Memik gibi halk söyleyişi varyantlarının yaygınlaşmasına yol açmıştır. Anadolu'nun İç Anadolu, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde halk söyleyişinde köklü bir erkek adı olarak yer almıştır.
Anadolu Türk halk söyleyişinde -iş ile bitişen sevgi-okşama küçültme biçimi adlar (Memiş, Aliş, Veliş, Davudoş, İbiş) Hz. Muhammed, Hz. Ali ve klasik sahabi adlarının halk samimi tonuyla yumuşatılmış varyantlarıdır. Memiş özellikle Anadolu kırsalında 19-20. yüzyıllarda yaygın kullanılan klasik bir erkek adı olarak yer almıştır.
Popülerlik
Memiş, Anadolu halk söyleyişinin yumuşatılmış Mehmet varyantı olarak Türk-İslam aile geleneğinde sevilerek kullanılır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Muhammed (570-632), İslam'ın peygamberidir; Memiş adı onun adının halk söyleyişindeki yumuşatılmış biçimidir. Klasik İslam söyleyişte Hz. Peygamber'in pek çok onursal lakabı vardır: Muhammed (övülmüş), Ahmed (en çok hamd eden), Mahmud (övülen), Mustafa (seçilmiş). Türk-İslam aile geleneğinde halk söyleyişinin Hz. Peygamber sevgisinin yumuşatılmış biçimleri olarak Memet, Memiş, Memo, Memmed gibi adlar köklü kullanımdadır.
Edebiyatta ve Folklorda
İnce Memed roman serisi
Yaşar Kemal · 1955Modern Türk roman edebiyatının zirve eserlerinden biri (1955-1985 arası 4 cilt yazıldı); başkahramanı Memed klasik Anadolu Türk-İslam köy aşk yiğitlik geleneğinin merkez yan yumuşak söyleyiş biçiminı içerir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kök)Muḥammad
- Türkçe (diğer yazımlar)Mehmet / Memed / Memiş / Memo
- BoşnakçaMemiš