Menekşe ismi “Mor, zarif bahar çiçeği” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #376).
Deneyin
Menekşe İsminin Anlamı ve Kökeni
Menekşe, Viola cinsi mor renkli, küçük yapraklı, hafif kokulu bahar çiçeğinin adıdır; sözcük Farsça benefşe kökenli olup Türkçeye Selçuklu dönemi öncesi geçmiştir. Klasik Pers-Türk divan şiir geleneğinde menekşe sevgilinin saçının kıvrımlarının ve hüzünlü bakışının sembolü olarak kullanılır; Hafız ve Sa'di'nin gazellerinde benefşe-zülf (menekşe gibi saçlı), benefşe-çeşm (menekşe gözlü) tabirleri yer alır. Türk halk söyleyişte menekşe gibi narin, menekşe gözlü kız deyimleri ad anlamını besler. Cumhuriyet sonrası doğa-çiçek kız adlarının (Defne, Lale, Yasemin, Zeynep) köklü üyelerindendir.
Menekşe, Farsça benefşe sözcüğünden gelir; Viola odorata denen mor renkli, güzel kokulu bahar çiçeğinin adıdır. Türkçeye Farsçadan yumuşatılmış bir söyleyişle geçmiştir. Klasik Fars ve Osmanlı divan şiirinde menekşe kendine ayrı bir yer edinir ve üç şeyi birden anlatır: mor rengin inceliği (sevgilinin saçının rengi), güzel koku (sevgilinin kokusu) ve baharın ilk müjdesi. Hâfız, Sâdî, Câmî ve Nizâmî'nin gazellerinde "bahar menekşesi", "bahçe menekşesi" ve "menekşe kokulu sevgili" gibi söyleyişler kalıplaşmıştır. Türkçede menekşe hem çiçeğin hem de o mor tonun adıdır; kız adı olarak sadeliği ve zarafeti bir arada taşır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Menekşe İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Menekşe isminde öne çıkan iki özellik:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Huzur
Bu isim dinginlikle anılır: acele etmeyen, kriz anında elini titretmeyen, kendi ritmini koruyan bir karakter. Sakinlik burada kayıtsızlık değil, dengede durmak demektir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Menekşe, TÜİK kayıtlarında klasik bir çiçek adı olarak görünür. İlk kez 1854'te 166. sırada kaydedilir ve 1855'te 79. sırayla en yüksek yerine çıkar. 20. yüzyıl boyunca dikkat çekici biçimde yerinde durur: 1918'de 179., 1950'de 253., 1990'da 226. sıradadır. 1990'ların ortasından sonra geriler ve 2014'te 456. sırayla en alt noktaya iner. Son on yılda yeniden yükselişte; 2025'te 376. sırada.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 4.400 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Menekşe adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Menekşe adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaBanafşa
- LatinceViola
- Yunanca (köken)Íon (ἴον)
- AzericeBənövşə