Mevlide ismi “Arapça 'mevlid' — doğum, doğum-anısı” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2020: #473).
Mevlide İsminin Anlamı ve Kökeni
Mevlide, Arapça "mevlid" (doğum, doğum-anısı) köküne dişil aidiyet eki getirilerek türetilmiş bir kız adıdır. Klasik İslam'da "Mevlid Kandili" 12 Rebiülevvel Hz. Peygamber'in doğum-anısının kutlandığı gecedir; Süleyman Çelebi'nin (öl. 1422) "Vesiletü'n-Necat" adlı mevlidi klasik Türk mevlid edebiyatının başyapıtıdır. TÜİK kayıtlarında Mevlide ismine ilk olarak 1864 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1883 yılında 166. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2020 yılı verilerinde 473. sırayla listelenmektedir.
Arapça v-l-d kökü Türkçeye beklenmedik yerlerden girmiştir: miladi takvimin milatı da buradandır, Hz. İsa'nın doğumunu anlatır. Valide (anne), nüfus kayıtlarındaki tevellüt ve evlat aynı aileden gelir; evlat aslında veled sözcüğünün Arapça çoğuludur, Türkçede tekil sayılıp yeniden çoğullanmıştır. Erkek karşılığı Mevlüt'tür. Türkçede "mevlit okutmak" ise bugün doğumdan çok ölüm yıldönümlerinde yapılan bir törenin adıdır.
Mevlide İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Mevlide deyince öne çıkan iki özellik:
Şefkat
Şefkat, bu ismin merkezindeki nitelik. Koruyan, gözeten, kimsenin fark etmediği ihtiyacı fark eden bir kalp. Türkçede bu nitelik sıcaklık ve emekle iç içedir.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Mevlide, geç Osmanlı döneminin adlarından. 2000'teki 537. sıradan 2020'te 473. sıraya çıkarak son dönemde belirgin bir toparlanma göstermiştir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 61.000 kişiden biri
- Nadir
Mevlide ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Mevlide adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Mevlide adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Törenin kendisi Peygamber'in doğumundan yüzyıllar sonra doğdu: bilinen ilk büyük kutlamayı 1207'de Erbil Atabegi Muzafferüddin Kökböri düzenledi, İbn Dihye el-Kelbî de bu vesileyle ilk mevlid kitabını yazdı. Bazı âlimler töreni sonradan çıkmış bir âdet sayıp eleştirdi; gelenek yine de kök saldı. Türkiye'de mevlid kandile bağlı kalmadı — doğumda, ölümün kırkıncı gününde, sünnet düğününde ve adak yerine getirilirken okutulur; doğum bölümüne gelindiğinde cemaat ayağa kalkar.
Benzer İslami adlar için:
Edebiyatta ve Folklorda
Vesiletü'n-Necat
Süleyman Çelebi · 1409Türk-Osmanlı edebiyatının en köklü mevlid metni. Bursa'da yazılmış, Hz. Peygamber'in doğumunu ve hayatını manzum biçimde anlatır. Türkiye'de cenaze, kandil ve önemli günlerde okutulan klasik metindir.
Deneyin
Mevlide soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaمولدة (mevlîde)