Mevlüde
Anlam ve Köken
Mevlüde, Arapça mawlūda (مولودة) — w-l-d (doğmak) kökünün dişil edilgen sıfat-fiil formu — "doğmuş, dünyaya gelmiş kız" anlamını taşır. Mevlüt'ün dişil karşılığıdır; aynı kök, aynı Kur'anî referans (Lokman 33). Türkçede özellikle Mevlid Kandili etrafında doğan kız çocuklarına verilen klasik bir dindar adıdır. Süleyman Çelebi'nin Vesîletü'n-Necât (1409, Türkçe Mevlid-i Şerîf) Türk-İslam halk-edebiyatının merkez metni olarak bu adın manevî hatırasını taşır. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #403 sıradadır.
Arapça mawlūda (مولودة), w-l-d ("doğmak, çocuk doğurmak") kökünün dişil edilgen sıfat-fiil (mef'ûl) formudur — "doğmuş, dünyaya gelmiş kız." Mevlüt ile aynı kök ve kategoride yer alır; iki ad aynı Kur'anî referansa (Lokman 33) bağlıdır. Peygamber'in doğumu — Mevlid Kandili), Süleyman Çelebi'nin Vesîletü'n-Necât (1409, Türkçe Mevlid-i Şerîf) ve aynı kökten türevler. Türkçeye Mevlüde (yumuşak söyleyişle) yerleşmiştir; Mevlid Kandili (12 Rebiülevvel) etrafında doğan kız çocuklarına verilen geleneksel addır.
Popülerlik
Mevlüde, 1850 TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin yaygın kız adlarından biri olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca dindar Türk-İslam ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #403 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam:. Mevlid Kandili (12 Rebiülevvel — Hz. Peygamber'in doğumu) Türk-Müslüman halk geleneğinin merkez ritüellerinden biri; bu kandilde doğan kız çocuklarına Mevlüde adı koymak, çocuğun Hz. Peygamber'in doğum-anısının manevi hatırasını taşıma niyetini ifade eder.
Kur'an-ı Kerim'de: Lokman Suresi, 33. Ayet
Ne baba çocuğu için bir şeye yarar, ne de doğan (mawlūd) babası için bir şeye yarar.
Edebiyatta ve Folklorda
Vesîletü'n-Necât (Türkçe Mevlid-i Şerîf)
Süleyman Çelebi · 1409. Türkçe-İslam halk-edebiyatının en yaygın eseri; Mevlid Kandili'nde okunan standart metin. Mevlüde adı Mevlid geleneğinin kız-çocuk versiyonunu yansıtır.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaMawlūda (مولودة)
- FarsçaMowlūdeh
- BoşnakçaMevluda
Mevlüde İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Mevlüde isminin en çok kullanıldığı iller.