Mihrinaz

Mihrinaz, Pers compound: mihr (Pers — "sevgi, güneş, klasik halk-Pers-Mâzdaî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") ve nāz (Pers — "naz, edâ, klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-unsurlarının terkibinden mihr-nazı, sevgi-edâlı, çok-nazlı-güzel, klasik halk-Pers-Türk divan-şiir-jargonunun söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Çok nazlı güzel manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden Mihr (yan-form söz-yapısı), Mihribân (yan-form söz-yapısı), Mihriban, Mihrinaz, Mihrimah — gün-ay (klasik halk-Mihrimah Sultan 1522-1578 yan-bağlamı yan-bağlanır), Mihrî (yan-form söz-yapısı; bk. Mihri maddesi yan-form söz-örgüsü Mihrî Hatun yan-bağlamı), Mihranlu, Şehnaz (yan-form söz-yapısı; bk. Sehernaz, Sehrinaz, Perinaz, Hurinaz, Nazlıhan maddeleri yan-form söz-örgüsü) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Pers-Mâzdaî söz-örgüsünde Mihr — Mithra (klasik halk-Eski-İran-Avesta söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; ahit, sevgi-tanrısı, ışık söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır) yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Osmanlı saray söz-örgüsünde Mihrimah Sultan (Kanûnî Sultan Süleyman'ın kızı, Süleymaniye Câmii bânisi söz-merkezi söz-imgesi) yan-bağlanır. 113 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #405 sıradadır.

Pers compound Mihrinaz (مهرناز), iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: mihr ("sevgi, güneş; klasik halk-Pers-Mâzdaî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik halk-Eski-İran-Avesta Mithra söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır; aynı kök-ailesinden mihr — sevgi/güneş, Mihribân — sevgili, Mihriban, Mihrimah — gün-ay, Mihrî, Mihranlu, mihr-i 'aşk — aşk-güneşi, mihr-i ezel — ezeli-sevgi, Mihrāb — mihrab/Pers söz-örgüsü ile yan-bağlanır söz-yapı yan-örgüsü; bk. Mihri maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada Mihrî Hatun yan-bağlamı") ve nāz (Pers — "naz, edâ, klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; aynı kök-ailesinden Şehnaz, Mihrinaz, Gülnaz, Şirinnaz, Sehernaz, Sehrinaz, Perinaz, Hurinaz, Nazlıhan yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Sehernaz, Sehrinaz, Perinaz, Hurinaz, Nazlıhan maddeleri yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Birleşim Mihr+Nāz = "mihr-nazı, sevgi-edâlı, çok-nazlı-güzel, klasik halk-Pers-Türk divan-şiir-jargonunun söz-merkezindeki söz-yapısı". TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Çok nazlı güzel manasında nitelendirir. Klasik halk-Pers-Mâzdaî söz-örgüsünde Mihr — Mithra (klasik halk-Eski-İran-Avesta söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; ahit, sevgi-tanrısı, ışık söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır) yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Avesta Mithra Yašt söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; klasik halk-Roma-yan-bağlamlı Mithraism — Mitra-yan-bağlamı söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Hâfız Şîrâzî (1315-1390; bk. Hafız, Gazel maddeleri yan-form söz-örgüsü), Sa'dī Şîrâzî (1210-1291), Câmî (1414-1492), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273; bk. Celaleddin maddesi yan-form söz-örgüsü), Şeyh Galib (1757-1799), Bâkî (1526-1600), Nedîm (1681-1730), Fuzûlî (1495-1556) gibi büyük şâirler-pîrler mihr — sevgi/güneş-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda mihr-i 'aşk — aşk-güneşi, mihr-i ezel — ezeli-sevgi, mihr-jamāl — sevgi-cemâli söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır). Klasik halk-Osmanlı saray söz-örgüsünde Mihrimah Sultan (1522-1578; Kanûnî Sultan Süleyman'ın kızı, Hürrem Sultan'ın kızı; klasik halk-Mihrimah Câmii (Üsküdar 1546-1548, Edirnekapı 1565-1570) bânisi söz-merkezi söz-imgesi; Mîmâr Sinân Mihrimah Sultan Câmii yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır), klasik halk-Osmanlı kadın-divan-şâiri Mihrî Hatun (~1456-~1514; bk. Mihri maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada) söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Mihr-Nāz / Mihr-Nâz / Mihrinaz yan-formunda yerleşmiştir; özellikle 19.-20. yüzyıl Osmanlı-saray-yan-bağlamlı ve Cumhuriyet-eri laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif klasik kız adı oldu.