Mukaddes
Mukaddes İsminin Anlamı ve Kökeni
Mukaddes, Arapça Mukaddes sözcüğünden gelir; q-d-s (kutsal kılmak, temiz olmak) kökünden türeyen ve "kutsal kılınmış, mübarek, ilahi olarak ayrılmış" anlamlarını taşıyan bir kız adıdır. Allah'ın 99 güzel isminden el-Kuddus (Mutlak Kutsal — Haşr 59:23'te Allah'ın esmasından sekiz isim arka arkaya sayılırken zikredilir) bu kökten gelir. Aynı kökten kuds (kutsallık), takdis (kutsama), Kudüs (kutsal şehir), Beytü'l-Mukaddes (Kutsal Ev — Mescid-i Aksa için onursal sıfat) sözcükleri gelir. Türk-İslami dindar köklü zarif kız adlarındandır.
Arapça muqaddas — "kutsal, kutsanmış, mübarek, pak" anlamına gelir; q-d-s kökünden türer (qaddasa = kutsamak, temiz kılmak, arındırmak). Aynı kök ailesinden quds (kutsallık, temizlik — Kudüs şehir adı bu kökten), al-Quddus (Allah'ın-sıfatlarından: mutlak temiz kutsal), taqdis (kutsama, tenzih etme) kelimeleri gelir. Kelime Kur'an'da Maide 5:21'de "Ey kavmim, Allah'ın size yazdığı mukaddes toprağa (al-ard al-muqaddasa) girin" — Kutsal-Topraklar (Filistin) bağlamında geçer.
Popülerlik
Mukaddes, Arapça Mukaddes (kutsal, kutsanmış) sözcüğünden gelen klasik İslami bir kadın adıdır; kutsal-temizlik kavramının kişi-ad biçimindeki yansımasıdır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Al-Quddus, "mutlak temiz, kutsal, her türlü eksikten münezzeh" — Allah'ın Esmaü'l-Hüsna kapsamındaki sıfatlarından biri; Haşr 59:23 ve Cum'a 62:1'de geçer ("Göklerde ve yerde ne-varsa, mutlak hükümran, mutlak kutsal (al-Quddus), izzetli ve hikmet sahibi olan Allah'ı tesbih eder"). Tasavvufi gelenekte taqdis (kutsama) kavramı Allah'ın-zatını her türlü eksikten tenzih etme süreci olarak Hatem Gölpınarlı ve Gazali'nin kelam metinlerinde işlenir. Sünni, Alevi Bektaşi ve Şii geleneklerinin hepsinde al-Quddus sıfatı tevhid inancının estetik boyutunu temsil eder. Kutsal-topraklar (Filistin, Mescid-i Aqsa, Mekke, Medine) İslam-coğrafyasının kutsiyet kavramının somut mekânlarıdır. Mukaddes adı kızın kutsallık sıfatıyla ilişkili olma dileğini ifade eder.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Muqaddas
- FarsçaMuqaddas
- UrducaMuqaddas
- Azerbaycan TürkçesiMüqəddəs