Mürvet

Mürvet, Arapça Mürüvvet sözcüğünün halk söyleyişinde yumuşamış varyantıdır; m-r-'/r-v-' kökünden türeyen ve "yiğitlik, civanmertlik, insanlık erdemleri, asaletli davranış" anlamlarını taşıyan bir kız adıdır. Klasik Arap-İslam ahlak söyleyişte mürüvvet — fütüvvet (gençlik-erdem ahlakı) ile birlikte mertliğin temel kavramıdır; Hz. Ali ve Kur'ani tasavvur ile beslenen ahi teşkilatlarının iç ahlak kodlarının çekirdeğini oluşturur. Aynı kökten müru'i (mert, yiğit), meri' (kişi, adam) sözcükleri gelir. Türkçeye Osmanlı klasik İslami gelenekten geçen köklü bir kız adıdır.

Arapça muru'a / muruvva, m-r-' / m-r-v (mert olmak) kökünden mücerret isim formudur — mertlik, cömertlik, asaletli davranış, insanlık erdemi. Aynı kök ailesinden el-mar' (kişi, insan erkek; el-mar'a kadın), el-muru'a / muruvva (mertlik makamı), el-marra (geçiş, defa), el-imra' (insan edinme), el-mar'um (insan tipi olan) türetilmiştir. el-Muru'a klasik İslami ahlak edebiyat geleneğinin merkez kavramlarındandır; Cahiliye Arap kabile toplumunun muru'a (mertlik) erdem kategorisi İslam'ın gelişiyle birlikte İslami ahlak çerçevesine entegre edildi. Klasik fıkıh edebiyatta muru'a tanıklık yapabilirliğin (şehadet ehliyet) ön-koşullarından biri olarak kabul edilir: tanıklığın geçerli olabilmesi için kişinin 'adl (adalet makamında olma) ve muru'a (mürüvvet sahibi olma) niteliklerinin her ikisini birden taşıması beklenir. Klasik tasavvuf edebiyatında da muru'a / futuvva (fütüvvet — yiğitlik mertlik geleneği) ile birlikte Sufi pedagojisinin temel ahlak erdemlerinden sayılır. Türkçeye Osmanlı medrese edebi yoluyla Mürüvvet (klasik) ve Mürvet (yumuşak söyleyiş) iki yazımla yerleşmiştir.