Mürüvet

Mürüvet, Arapça Murū'a/Muruwwa (مروءة) — m-r-ʾ ("insanlık-erlik; klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı") kökünün isim-yan-form söz-yapısının söz-imgesi al-Murū'a/al-Muruwwa — insanlık, cömertlik, dürüstlük, klasik halk-Arap-İslam ahlâk söz-örgüsünün söz-merkezindeki temel-erdem söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu İnsanlık, cömertlik manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden Mar' (er-insan), al-Mar'a (kadın), Muruwwet, Murvet yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-İslamî-ahlâk söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: al-Murū'a klasik halk-İslam-ahlâk söz-örgüsünün söz-merkezindeki temel-erdem söz-yapısı (insanlık, mertlik, cömertlik, dürüstlük, hayâ, sebât yan-bağlamlı söz-imge yan-bağlanır). Hadis söz-örgüsünde "Mürüvveti olmayanın dini de yoktur" yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Murū'a söz-yapısı Kur'an'da kişi-adı olarak yer almaz; ancak klasik halk-İslamî-ahlâk söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-yapı söz-imgesi yan-bağlanır. 141 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2019'da #493 sıradadır.

Arapça Murū'a/Muruwwa (مروءة), m-r-ʾ ("insanlık-erlik; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden Mar' — er-insan, al-Mar'a — kadın, Muruwwet, Murvet yan-form söz-yapıları yan-örgüsü") kökünün isim-yan-form söz-yapısının söz-imgesi al-Murū'a/al-Muruwwa. Klasik halk-İslamî-ahlâk söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: al-Murū'a klasik halk-İslam-ahlâk söz-örgüsünün söz-merkezindeki temel-erdem söz-yapısı (insanlık, mertlik, cömertlik, dürüstlük, hayâ, sebât, vefâ yan-bağlamlı söz-imgesi yan-bağlanır). Klasik halk-Hadis söz-örgüsünde "Mürüvveti olmayanın dini de yoktur" (Lā mura'wwata li-man lā dīna lahu) yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam — Fütüvvet (klasik halk-Anadolu Fütüvvet-Tarîkati söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi, Murū'a yan-form yan-yapısı söz-imge yan-bağlanır), Ahîlik (Ahî Evren ~1171-1262 klasik halk-Anadolu söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır) söz-yapıları yan-örgüsü oluşur. Edebî-yan-bağlam klasik halk-Fütüvvet-Nâmeleri (klasik halk-Selçuklu-Anadolu fütüvvet-tarîkat söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı, al-Murū'a yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Murū'a / Mürüvvet / Mürvet yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, İç-Anadolu, Marmara Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.