Nazende

Nazende, Farsça naz ("naz, eda, zarafet") sözcüğüne -ande (etken eki) eklenerek türeyen bir kız adıdır; "naz eden, nazlanan, nazlı" anlamına gelir. Pers dilinde -ande eki fiil yapı eki olarak özne yapan sıfatlar üretir; benzer türetimle çarende (gezen, gezen kişi), barende (yağdıran, bereket veren) gibi türevler vardır. Naz sözcüğü klasik Pers ve Osmanlı divan şiirinin merkez kavramlarındandır — sevgilinin estetize edilmiş tavrını anlatır. Aynı kökten Gülnaz, Nazlı, Nazenin, Binnaz, Şehnaz gelir. 1862'de 113. sırayla zirvesine ulaşmıştır.

Pers -ande eki, Hint-İran biçim yapımının köklü kalıplarından biridir; -an / -ande / -andan fiil eklerinin etken aktif sıfat üreten varyantıdır. Aynı kökenin Türkçedeki yansıması -en / -an biçim ekidir; Pers -ande bu Hint-İran-Türk dil ailesinin ortak işlevsel ekidir. Naz, klasik Pers ve Osmanlı divan şiirinin merkez kavramlarındandır; naz-perver (nazlı yetiştirilmiş), gözü nazlı, naz ile gül- gibi tabirler aşk şiirinin söyleyişte yer alır. Nazende özellikle 19.