Nilgûn, Farsçada 'lacivert renkli, gök mavisi' demektir; ad, Refik Halit Karay'ın 1950'de yayımlanan Nilgün romanıyla ün kazanmıştır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #398).
Deneyin
Nilgûn İsminin Anlamı ve Kökeni
Nilgûn, Farsça nilgûn sözcüğünden gelir ve "lacivert renkli, gök mavisi; semavi renkli" anlamına gelen bir kız adıdır. Farsça nil (lacivert, çivit) ile kurulan sözcük, divan şiirinde asman-ı nilgûn (lacivert gökyüzü) gibi tamlamalarla göğün rengini anlatır. Ad, Refik Halit Karay'ın 1950'de yayımlanan Nilgün romanıyla ün kazandı ve 1960'lar ile 1970'lerde en sevilen kız adlarından biri oldu. TÜİK kayıtlarında Nilgûn ismine ilk olarak 1941 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1968 yılında 65. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 398. sırayla listelenmektedir.
Farsça nilgûn, nil ile "renginde" anlamındaki -gûn ekinden kurulmuş bir sıfattır: "çivit mavisi renginde, gök renkli". Nil, İran dillerinde "koyu mavi, çivit" demektir ve Sanskritçedeki nila ile aynı ailedendir; sözcük Arapça en-nil üzerinden Avrupa dillerine de geçmiş, çivit boyasına verilen anil adını vermiştir. -gûn eki Farsçada çok verimlidir ve renk adları kurar; gülgûn "gül renkli, pembe" bunun bilinen örneğidir. Nilgûn böylece gökyüzü mavisini çağrıştıran şiirsel bir addır.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Nilgûn İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Nilgûn, Farsça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Nilgûn isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Doğa Sevgisi
İsmin ilk akla getirdiği şey doğa — yeşili, suyu, havayı ihtiyaç sayan; büyütmeyi, bakmayı, sabretmeyi doğadan öğrenmiş bir karakteri anlatır.
Zarafet
Az sözle anlatan, abartmayan, bir şeyi güzel kılan oranı sezen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik zarafet. Neyi söylemeyeceğini bilmek de bu inceliğin parçası.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Nilgün 1941'de 356. sırayla kayıtlara girdi ve 1940'lar boyunca 355 ile 415. sıralar arasında kaldı. 1950'de birden 219., 1951'de 155. sıraya sıçradı; bu ani yükseliş Refik Halit Karay'ın 1950'de yayımlanan Nilgün romanına denk gelir. Ad 1957'de 85. sırayla ilk 100'e girdi; 1960'lar ve 1970'ler boyunca 65 ile 117. sıralar arasında, en sevilen kız adlarından biri olarak kaldı ve 1968'de 65. sırayla zirvesine ulaştı. 1980'lerde 115 ile 180. sıralar arasına indi, 1990'larda hızla geriledi ve 1999'da 410. sıradaydı. 2014'te 504. sırayla en alt noktasını gördükten sonra yeniden toparlanıyor; 2025'te 398. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 12.200.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Nilgûn adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Nilgûn adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Tarihi Figürler
Nilgün Marmara
1958-1987, İstanbulTürk şair; 20. yüzyıl Türk kadın şiirinin en özgün seslerinden biri. Boğaziçi Üniversitesi'nde Sylvia Plath'ın şiirini intihar bağlamında inceleyen tezi (1985) ve ölümünden sonra yayımlanan Daktiloya Çekilmiş Şiirler (1988), 1980'ler şiirinde derin iz bıraktı. 13 Ekim 1987'de 29 yaşındayken Kadıköy Kızıltoprak'taki evinin balkonundan atlayarak hayatına son verdi. Metinler (1990) adlı kitabı da sonradan yayımlandı.
Modern Kültürde
Nilgün Belgün
Oyuncu · 1953Türk tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1953). 1973'te Devekuşu Kabare'de sahneye çıktı; Yabancı Damat'taki Katina rolüyle geniş kitlelere ulaştı ve Türk komedi sahnesinin saygın figürlerinden biri oldu.
Ünlü İsimdaşlar
Nilgün Marmara
1958-1987 yılları arasında yaşayan ve Türk şiirine özgün bir ses katan genç şairdir.
Nilgün Belgün
Yabancı Damat'taki Katina rolüyle hafızalara kazınan, 1973'ten beri sahnede olan tiyatro kökenli komedi oyuncusu.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsça (kaynak)Nilgun
- UrducaNilgun
- Azerbaycan TürkçesiNilgün
- KurmancîNîlgûn