Noman, Arapça Numan adının Orta Anadolu söyleyişidir; 'kan, kan rengi' demektir ve İmam-ı Azam Ebu Hanife'nin asıl adıdır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2005: #515).
Deneyin
Noman İsminin Anlamı ve Kökeni
Noman, Numan adının Kayseri, Yozgat ve Konya çevresinde yerleşmiş söyleyişidir. Arapça Numan, kaynaklarda 'kan, kan rengi' diye açıklanır; Arapçada kızıl gelinciğe şakayık-ı Numan denmesi de bu kan kırmızısı rengi anlatır. Ad, nimet sözcüğüyle aynı kökten gelse de hep 'kan' anlamıyla yorumlanmıştır. Asıl tanınırlığını Hanefi mezhebinin kurucusu İmam Ebu Hanife'den alır; onun asıl adı Numan bin Sabit'tir (699-767). TÜİK kayıtlarında Noman ismine ilk olarak 1851 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (72.) yine bu yıl ulaşmıştır. En son 2005 yılı verilerinde 515. sırayla görülmüştür.
Noman, Arapça Numan adının Anadolu'daki söyleyişlerinden biridir. Kaynaklar adı her zaman 'kan, kan rengi' diye açıklar; Arapçada kızıl anemona ya da gelinciğe şakayık-ı Numan denir. Sözcük, Türkçeye nimet olarak geçen 'yumuşak ve hoş olmak, bolluk içinde yaşamak' kökü ile aynı ailedendir; Naim, Naime ve Nimet adları da bu kökten gelir. Ad İslam'dan önce de ünlüydü: 6. yüzyılda yaşayan Arap kralı Numan bin Münzir pek çok şiirin konusudur; sahabeden Numan bin Beşir de bu adı taşır. Anadolu'da adın yöreye göre farklı biçimleri vardır: Kastamonu'da Numan ve Numen, Trabzon'da Nuğman ve Noğman, Diyarbakır yöresinde Naman ve Niman denir; Noman ve Nomen ise Kayseri, Yozgat ve Konya çevresinde yaygındır.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Noman İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Noman isminde öne çıkan iki özellik:
Bilgelik
İsmin ilk akla getirdiği şey bilgelik: soğukkanlı, meraklı ve öğrenmeye açık bir zihin. Çevresindekilerin akıl danışmak için gittiği kişiyi tarif eder.
Aydınlık
İyi haberi paylaşmayı seven, kendi keyfini çevresine de bulaştıran, kötü günde bile bir kapı aralık bırakan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik aydınlık. Neşe kadar, umudu diri tutmak da bu niteliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Noman, 19. yüzyılın ortasında oldukça yaygın bir addı: 1851'de 72. sırayla en yüksek konumundaydı ve 1863'e kadar 72 ile 111 arasında kaldı. Sonra yavaş yavaş geriledi; 1900'de 217., 1950'de 411. sıradaydı ve 1970'lerden sonra 515-570 arasındaki alt sıralara indi. Kayıtlarda en son 2005'te 515. sırada görünür; ad bugün daha çok Numan biçimiyle yaşar.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 150.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Noman adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Noman adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Ebû Hanîfe'ye Türkçede İmâm-ı Âzam, yani en büyük imam denir. Ders halkasından yetişen Ebû Yûsuf ile İmam Muhammed'in kitapları mezhebin ana kaynaklarıdır; Hârûn Reşîd'in kurduğu baş kadılık makamına ilk oturan Ebû Yûsuf sayesinde bu görüşler devletin mahkemelerine girmiştir. Osmanlı da resmî mezhep olarak aynı yolu seçti. Türkiye'de vitir namazının vâcip sayılması gibi gündelik uygulamalar bu tercihin izidir; Bağdat'ta gömüldüğü semt bugün hâlâ lakabından ötürü Âzamiye adını taşır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
İmam Ebu Hanife
Kûfe-Bağdat, 699-767Tam adıyla en-Nu'man bin Sabit. Hanefi mezhebinin kurucusudur; klasik İslam fıkhının dört büyük mezhep imamından biridir. 'el-Fıkhü'l-Ekber' adlı kelam eseri Sünni akâidin temel metinlerindendir. Türkiye nüfusunun çoğunluğu Hanefi mezhebine tabidir.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaنعمان (Numan)