Necmeddin ismi Dinin yıldızı, dini aydınlatan anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #435).

Necmeddin İsminin Anlamı ve Kökeni

Necmeddin, Arapça Necm ed-Din (dinin yıldızı) sözcüklerinin birleşiminden gelen klasik bir erkek adıdır. -eddin sonlu onursal lakap geleneğinin (Bahaeddin, Hayrettin, Şemsettin) tipik bir örneğidir. En bilinen tarihi taşıyıcısı, Orta Asya tasavvuf piri ve Kübreviyye tarikatının kurucusu olan Necmüddin Kübra'dır (1145-1221); Harizm'de Cengiz Han'ın 1221 işgalinde şehit düşmüştür. Kur'an'da Necm Suresi 53:1 "Battığı zaman yıldıza and olsun" ifadesi adın Kur'ani kök bağıdır.

Necmeddin, Arapça necm (yıldız) ve din (din) sözcüklerinin birleşiminden oluşan bir onursal lakap adıdır. Aynı kökten Necmi, Necmiye gibi kız ve erkek adları türer. Klasik Selçuklu-Memluk-Osmanlı geleneğinde -eddin sonlu birleşik adlar (Bahaeddin, Hayrettin, Şemsettin, Selahaddin) saraylı ulema ve sufi pirlerin onursal lakap kalıbıdır. Necmüddin Kübra'nın kurduğu Kübreviyye tarikatı Orta Asya tasavvufunun en yaygın yollarından biri olmuş, Anadolu'ya da uzanmıştır.

Popülerlik Hikâyesi

Necmeddin, TÜİK kayıtlarında 1877'den beri kesintisiz yer alan klasik bir Osmanlı erkek adıdır; -eddin sonlu onursal adlar (Bahaeddin, Şemsettin, Selahaddin) ailesinin uzun ömürlü üyelerindendir. 1877'de 142. sırayla en yüksek düzeyine ulaşmış, 20. yüzyıl boyunca kademeli biçimde gerilemiş ve 2025'te 435. sıraya inmiştir.

Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik

Nadir
63.338.613.187719251950197520002025Doğum sıralaması

Grafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Türkiye'de Kaç Kişi Var?
0
kişi Necmeddin ismini taşıyor
Türkiye'nin en yaygın 2.065. ismi
  • Yaklaşık her 36.000 kişiden biri
  • Nadir
Türkiye'nin en çok kullanılan isimleri listesini gör
Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi · 2026. Sayı, adı tam olarak “Necmeddin” olanları kapsar; çift adlar (örn. Mehmet Emin, Ayşe Gül) ayrı sayılır.

Necmeddin ismini eşin de sever mi?

İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.

Eşinle dene →

Dini ve Manevi Bağlam

İslam tasavvuf geleneğinde necm (yıldız) kavramı manevi rehberliğin sembolüdür; Necm Suresi 53'ün 1. ayeti "And olsun batan yıldıza" ifadesiyle başlar ve Hz. Peygamber'in Mirac vahyini anlatır. Necmüddin lakabı klasik dönemde ulema ve sufi pirlere onursal verilen ad olmuş; en bilinen taşıyıcısı Necmüddin Kübra (öl. 1221) ile Necmeddin Razi'dir (öl. 1256, Mirsadü'l-İbad eserinin yazarı). Anadolu Selçuklu döneminde Necmeddin-i Daye lakabıyla anılan mutasavvıf da bu silsilededir.

Tarihi Figürler

Necmüddin Kübra

1145-1221, Harizm

Orta Asya tasavvuf tarihinin en önemli pirlerinden biri ve Kübreviyye tarikatının kurucusudur. Harizm'de Cengiz Han'ın 1221 işgalinde şehit edildi. Klasik tasavvuf düşüncesinin merkezi figürlerinden olup Mevlâna Celaleddin-i Rumi'nin babası Bahaeddin Veled'in hocası olarak da anılır.

Deneyin

Necmeddin soyadınızla nasıl duruyor?

Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.

Size en yakın ismi bulalım

6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.

Teste Başla →

Necmeddin ile İsim Çiftleri

Necmeddin ismiyle uyumlu ikinci isim önerileri: popüler kombinasyonlar, ses ve anlam uyumu.

Önerileri gör →

Ünlü İsimdaşlar

Şeyh Najm al-Din al-Kubra

Klasik Orta-Asya tasavvuf pîri, el-Kubraviyya tarîkatının kurucusu (1145-1221)

Klasik İslamî tasavvuf edebî geleneğinde merkezî söz; Hârizm-merkezli klasik Sünni tasavvuf geleneğinin tanınan pîridir. Cengiz Han'ın 1221 Hârizm-işgalinde şehit edildi (bk. *Cengizhan*, *Alaeddin* maddeleri yan biçim geleneği); klasik Sünni tasavvuf pîr onursal bağlantısı vardır.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Uluslararası Karşılıkları

  • ArapçaNajm al-Dīn
  • FarsçaNajmuddīn
  • UrducaNajmuddin
  • İngilizce/AvrupaNajm al-Din
  • TürkçeNecmeddîn / Necmeddin / Necmettin

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet